Baskische terreurbeweging ETA kondigt opheffing aan

De Baskische terroristische beweging ETA zegt zichzelf te hebben opgeheven. In een brief die naar meerdere landelijke organisaties is gestuurd en die gepubliceerd is door het Spaanse El Diario, meldt de ETA dat 'alle structuren volledig zijn ontbonden' en dat haar 'historische cyclus' tot een einde is gekomen.

Dion Mebius
Drie ETA-militanten te zien in een videoboodschap uit 2011. Beeld afp
Drie ETA-militanten te zien in een videoboodschap uit 2011.Beeld afp

In de brief, die gedateerd is op 16 april maar woensdag vandaag pas in de pers verscheen, erkent de beweging 'het veroorzaakte lijden als gevolg van de strijd' om een onafhankelijk Baskenland.

Die strijd duurde van 1959 tot 2011, het jaar dat de ETA een wapenstilstand afkondigde, kostte aan 853 mensen het leven. Eerder deze maand vroeg de ETA de achterblijvers al om vergiffenis voor het vele bloedvergieten.

Komend weekeinde bezegelt de ETA haar opheffing met een manifestatie in Frankrijk. Dat land kent net als Spanje een Baskische minderheid en herbergt gebieden die door de ETA altijd tot het beloofde Euskal Herria of Groot-Baskenland werden gerekend.

Met de ontbinding van de beweging komt nog geen eind aan het 'conflict tussen Baskenland en Spanje en Frankrijk' om onafhankelijkheid, schrijft de ETA in de brief. 'Dit conflict begon niet met de ETA en houdt niet op met het einde van het traject van de ETA.'

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken, Juan Ignacio Zoido, laat in een reactie op de brief weten dat de ontbinding niets verandert aan de vervolging van ETA-terroristen door Spanje. 'De ETA bereikte eerder al niets door te stoppen met moorden en zal niets bereiken met een zogenoemde opheffing.'

De beweging ETA, wat staat voor Euskadi ta Askatasuna (Baskenland en Vrijheid), is in 1959 opgericht als reactie op het regime van de Spaanse dictator Francisco Franco. Onder de nationalistische Franco, die Spanje van 1939 tot aan zijn dood in 1975 met ijzeren vuist regeerde, werden minderheden als de Basken en Catalanen hevig onderdrukt en vervolgd. Zo was het verboden om een minderheidstaal te spreken.

Met de ETA, die voortkwam uit een studentenclub, probeerden de Basken hun cultuur van de ondergang te redden. In eerste instantie op vreedzame wijze, maar na enkele jaren greep de ETA naar de wapens. In 1968 pleegde de beweging haar eerste moord, op een politieagent. De spraakmakendste ETA-aanslag volgde in 1973, toen een ondergrondse bom Franco's verwachte opvolger Luis Carrero Blanco opblies.

Na de dood van Franco en de overgang naar de democratie in Spanje verkregen de Basken meer rechten en autonomie, maar dat bracht het geweld van de ETA niet tot staan. De organisatie bleef streven naar een onafhankelijk Baskenland.

Onder de Baskische bevolking nam de weerstand tegen de terroristische beweging allengs toe door de vele burgerslachtoffers die bij de aanslagen vielen. Zo stierven 21 mensen bij een bomaanslag onder een winkelcentrum in Barcelona.

In de decennia erna pleegde een gedesillusioneerde ETA vooral kleinere aanslagen, zonder dat het doel ook maar een centimeter dichterbij kwam. Danig verzwakt kondigden de terroristen in 2011 een eenzijdige wapenstilstand af. Zes jaar later, in 2017, leverde de ETA alle wapens in. De ontbinding van de club van Baskische vrijheidsstrijders was daarna een kwestie van tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden