Basisvorming

NADAT de Onderwijsinspectie in 1999 een kritische evaluatie over de basisvorming uitbracht, heeft staatssecretaris Adelmund eerst een jaar nagedacht. Eind vorige week maakte zij bekend dat zij de basisvorming vanaf 2004 wil vernieuwen....

De basisvorming, die in 1993 werd ingevoerd, is een compromis van een compromis van een compromis. Zo omschreef Kees Schuyt - de ontwerper van de basisvorming - de uitkomsten van twintig jaar politiek gekrakeel. De onderwijsvernieuwers wilden alle leerlingen gelijke kansen bieden. De meest vergaande variant, de middenschool, haalde het niet. De basisvorming die uiteindelijk werd ingevoerd, is een ingewikkelde constructie waarbij alle leerlingen dezelfde kennis en vaardigheden krijgen aangeboden, maar wel op hun eigen schooltype. In de voorstellen van Schuyt kregen leerlingen de kans de basisvorming op twee niveaus te volgen: een voor de zwakke leerlingen en een voor de bollebozen. Dat onderdeel van het plan is niet overgenomen. In de praktijk is gebleken dat dat een onmogelijke opdracht is: het uniforme programma is voor de onderkant te zwaar en voor de bovenkant prettig makkelijk.

Het is te hopen dat de Onderwijsraad met voorstellen komt waarbij rekening wordt gehouden met de verschillen tussen leerlingen. In de huidige opzet dreigt het gevaar dat de meer praktisch ingestelde jongeren gedemotiveerd raken en zonder diploma afhaken. Maatwerk is een begrip dat de huidige bewindslieden voortdurend gebruiken. Scholen moeten meer vrijheid krijgen om het onderwijs af te stemmen op de eigen leerlingen. Dat is een loffelijk streven. Maar intussen blijft het ook noodzakelijk dat de wetgever nauwkeurig minimumeisen omschrijft. Juist die minimale eisen laat Adelmund nu los, tegen het advies van de Inspectie. Dat heeft zij al eerder gedaan. Na alle kritiek op het zwaar overladen programma van het Studiehuis gaf zij scholen de vrijheid voor een aantal vakken zelf te bepalen hoeveel stof zij aanbieden. Het is maar tijdelijk, benadrukt de staatssecretaris keer op keer. De praktijk leert echter dat onderwijsvernieuwingen aanleiding vormen voor heftige, en vooral langdurige debatten. Het is onwenselijk als jongeren al die tijd de wettelijke bescherming van een minimumstandaard moeten ontberen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden