Bart Veldkamp kijkt achterom

IK ZAG Bart Veldkamp zondagmiddag na zijn race op de vijf kilometer in Innsbruck. Hij maakte een wegwerpgebaar met zijn hand: waardeloze race....

Bart Veldkamp, Belg van nationaliteit maar een van Nederlands grootste sporters, maakt al zeker twintig jaar dergelijke gebaren. Vroeger wilde hij na een mislukte race nog wel eens verder gaan en op zijn dure zonnebril gaan staan dansen. Na een uitzonderlijk slecht verlopen rit maakte hij zelfs wel eens een begin met het slopen van zijn schaatsen; op een muur in stadion Thialf moet als het goed is nog de afdruk zijn te zien van een als werpmes gebruikt glij-ijzer: jammerlijke tien kilometer van Bart Veldkamp.

Hemeltergend vloeken en zweren dat hij on-míddel-lijk met het verschrikkelijke schaatsen zou stoppen: het maakte hem bij het grote publiek niet geliefd, maar ik kon erg genieten van die taferelen. Niet uit leedvermaak, maar omdat ik de frustratie herkende van iemand die wist dat hij ergens heel erg goed in was maar dat goddelijk getreiter hem er weer eens van had weerhouden dat aan de wereld te tonen.

Hij is ietsje rustiger geworden, Bart Veldkamp.

(Een zondagavond op het vliegveld van Calgary, december 1991. Journalisten en schaatsers wachten tot ze aan boord kunnen van de jumbo die hen naar Amsterdam zal brengen. Iemand steekt een sjekkie op - toevallig ben ik dat zelf. Plotseling staat een strenge mevrouw in uniform voor mijn neus. 'What the hell you think you are doing?', blaft ze. Geen idee. 'Smoking!', roept ze en wijst naar mijn sigaret, alsof het de nog rokende loop van een Colt .45 is waarmee ik zojuist een bloedbad heb aangericht. 'Verboden! Ver-bó-den!'

'Sorry', zeg ik. 'Heel erg sorry. Dat wist ik niet.' Ik druk de sigaret uit tegen de rand van een prullenbak. Dat maakt de situatie er niet beter op. Want nu kringelt er een beetje rook omhoog. 'Fire!', roept de mevrouw, in een knappe imitatie van John Cleese in Fawlty Towers. 'Fire! U probeert hier de hele boel in de fik te steken! Dat is een zwáááre overtreding!'

Ik probeer de peuk tussen de rommel in de bak uit te vissen om hem definitief te doven. De mevrouw vraagt in een walky-talky om versterking. 'Dan ga ik nu maar eens', zeg ik zwakjes nadat ik de sigaret in een koffiebekertje heb verzopen . Ik zie mijn reisgenoten richting vliegtuig lopen. 'Niks ervan', zegt de mevrouw, hand op haar pistool. 'U wacht hier. Hier komt u niet zo gemakkelijk mee weg!'

Een metalige stem zegt dat alle passagiers voor de KLM-vlucht naar Amsterdam zich onmiddellijk naar het toestel dienen te begeven, de vlucht gaat nú vertrekken. 'Tot ziens, we gaan, hoort u wel', zeg ik tegen de mevrouw. 'Zonder u', zegt ze gedecideerd. Gadsamme, denk ik, een jaar in de chaingang wegens poging tot brandstichting - op momenten van paniek krijg ik de raarste visioenen.

Dan gebeurt het. Honderd meter verderop draait Bart Veldkamp zich om. 'Bloody Canadian nazi's!', schreeuwt hij met onmiskenbaar Haagse tongval. Niet zo subtiel, wel een teken van medeleven dat je maar zelden aantreft tussen sporter en verslaggever. Ik ben ontroerd.

Nu ontspint zich een bizar tafereel. Als door een adder gebeten draait de strenge mevrouw zich om en zet de achtervolging op Bart Veldkamp in. Die trekt op zijn beurt een dolle sprint richting slurf. De mevrouw twijfelt, keert in verwarring terug op haar schreden en staat hevig ontdaan voor me.

Ze huilt. 'I am nót a nazi!'

'Natúúrlijk niet', zeg ik.

'Please go', zegt ze.

Een stewardess sluit de deur achter me, en we vertrekken.

Je voorkeur voor een bepaalde sporter is soms moeilijk te verklaren. Maar bij Bart Veldkamp weet ik het precies. Toen hij in 1992 in Albertville goud won op de tien kilometer zat ik zeer onprofessioneel te juichen. Twee jaar later treurde ik in Hamar met hem mee toen Koss opeens over motoraandrijving bleek te beschikken.

Veldkamps Wehkamp-ploeg is meer op idealisme gestoeld dan op commercie. Dat komt omdat Bart Veldkamp wel eens achterom kijkt naar schaatsers die wat steun kunnen gebruiken.

Ik hoop dat zich over drie maanden in Salt Lake City een mirakel voordoet en dat Bart Veldkamp Gianni Romme naar de tweede plaats verwijst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden