Barry Goldwater inspirator Reagan

Politici en media in de VS herdenken ex-senator Barry Goldwater, die gisteren op 89-jarige leeftijd stierf, als een 'Amerikaanse patriot en een tomeloze verdediger van de vrijheid'....

DE REPUBLIKEIN Goldwater wordt beschouwd als een van de architecten van het moderne conservatisme in de Verenigde Staten.

De kleinzoon van Pools-joodse immigranten kreeg, als zovelen van zijn generatie, het anti-overheidsdenken met de paplepel ingegoten. Maar zijn politieke denken werd gevormd in de tradities van het Amerikaanse Westen en het boek The Road to Serfdom van Friedrich Hayek.

Lang voordat de roep om een kleine, efficiënte overheid gemeengoed werd in de twee grote politieke partijen van de VS, gebruikte Goldwater zijn zetel in de Senaat om te pleiten voor de ontmanteling van de grote overheid en van kostbare programma's, zoals de bijstand.

Hij stond aan de wieg van de 'conservatieve revolutie' die leidde tot de verkiezing van Ronald Reagan tot president. Reagan was een bewonderaar van Goldwater. Zelf poogde Goldwater in 1964 het presidentschap te veroveren. Hij won de nominatie van Nelson Rockefeller, maar verloor de campagne van Lyndon Johnson.

In de jaren zestig en zeventig werd Goldwater wegens zijn standpunten over Vietnam en een sterke defensie beschouwd als een echte havik. Zijn uitgesproken meningen zaaiden eerder verdeeldheid dan eenheid en daardoor werd hij door Johnson verslagen.

Die scherpe tong bewaarde hij niet alleen voor zijn politieke tegenstanders. Het was Goldwater die tegen Nixon zei dat de president wegens het Watergate-schandaal moest aftreden, omdat hij anders zou worden afgezet.

Op latere leeftijd botste hij met Republikeinen en de Christelijke Coalitie over kwesties als abortus en gelijke rechten van homo's. Goldwater was een voorstander van vrije abortus en gelijkberechtiging van homoseksuelen en vond dat de overheid op die terreinen geen taak heeft. Hij noemde de Christelijke Coalitie morele kruisridders die de overheid willen misbruiken om de vrijheid van burgers te beperken.

Met het conservatisme van iemand als Pat Buchanan wilde Goldwater onder geen beding geassocieerd worden.

Oscar Garschagen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden