Barroso: meer macht voor Brussel

Alleen als de EU-landen meer macht afstaan aan Brussel zullen ze de eurocrisis overwinnen. Hun vetorecht moet verdwijnen en de Europese Commissie moet de economische regering van de Unie worden. 'We mogen de EU niet in gevaar laten brengen door onze generatie politieke leiders', aldus voorzitter Barroso van de Europese Commissie.

Commissievoorzitter Barroso. Beeld reuters

Een ongewoon bevlogen en scherpe Barroso greep zijn jaarlijkse State of the Union woensdag in het Europees Parlement aan voor een uithaal naar de lidstaten. 'De crisis is niet veroorzaakt door de Europese instituties maar door lidstaten die hun bekrompen nationale belangen behartigen.' Verdere Europese integratie is noodzakelijk om de financiële markten te overtuigen en banen en groei te creëren, zei Barroso. 'En laten we eerlijk zijn: de lidstaten zelf zijn hier niet toe in staat.'

De Commissievoorzitter kreeg een ovationeel applaus van de meeste europarlementariërs. Zij prezen zijn 'strijdlustige' opstelling. De lidstaten reageerden verdeeld op de speech. Duitse diplomaten zeiden fel gekant te zijn tegen de Commissie als economische regering van de EU. Medio augustus verklaarden bondskanselier Merkel en president Sarkozy dat het hart van de nationale politiek - economisch en begrotingsbeleid - niet in Brusselse handen mag komen.

Steun

Een betrokken Brusselse ambtenaar merkte sarcastisch op dat Barroso 'een EU zonder lidstaten wil'. De Commissievoorzitter kreeg steun van het Nederlandse kabinet. 'Zijn roep om een krachtig Europees antwoord in deze tijden van crisis vindt bij ons gehoor', aldus staatssecretaris Knapen van Buitenlandse Zaken.
Volgens Barroso valt bij ongewijzigd beleid de eurozone uit elkaar.

'Het was een illusie dat we één munt konden hebben met 17 soorten begrotingspolitiek.' De Commissievoorzitter vindt dat de monetaire unie (de euro) moet worden vervolmaakt met een economische unie. 'Hiervoor is meer dan ooit de onafhankelijke autoriteit van de Commissie nodig.' Onlangs bepleitten premier Rutte en minister van Financiën De Jager een supereurocommissaris voor Begrotingsdiscipline.

Marathon
De financiële crisis is volgens Barroso ook een crisis van het politieke leiderschap. 'De burger kijkt naar ons en denkt: willen die politici de euro wel handhaven? Zijn ze in staat een oplossing te vinden?'

De Commissievoorzitter meent dat het bijna failliete Griekenland lid van de eurozone moet blijven. Een kentering in de Griekse problemen laat echter nog enige tijd op zich wachten. 'Dat is geen sprint maar een marathon.'

Noodfonds

Binnenkort presenteert de Commissie voorstellen om het noodfonds voor zwakke eurolanden meer financiële vuurkracht te geven. De nog beschikbare miljarden (ruim 600 miljard euro) moeten efficiënter worden ingezet zodat - indien noodzakelijk - ook grote eurolanden als Italië geholpen kunnen worden.
Woensdag stemde het europarlement in met zes wetten die de economische beleidsvrijheid van de eurolanden aan banden legt. Een land dat de regels overtreedt, krijgt vrijwel automatisch forse boetes.

Loonmatiging
Barroso komt op korte termijn met plannen die het economisch beleid in de eurozone nog verder harmoniseren. Eerdere niet-verplichtende afspraken over loonmatiging, verhoging van de pensioenleeftijd en een plafond aan de staatsschuld, wil de Commissie nu dwingend opleggen. Ook zal Brussel de uitgaven van de lidstaten permanent controleren.

Als de economische integratie een feit is, wil de Commissie dat de eurolanden gezamenlijk schuldpapier gaan uitgeven - omstreden in de EU, omdat rijkere lidstaten dan meebetalen voor de schulden van armere.

De Commissie wenst afschaffing van het vetorecht van de lidstaten. Dat vereenvoudigt besluiten over financiële noodhulp en uniform economisch beleid. 'Het kan niet dat één land alles blokkeert', zei Barroso. Het schrappen van de veto's vergt een wijziging van het Europees Verdrag.

 We mogen de EU niet in gevaar laten brengen door onze generatie politieke leiders  
José Manuel Barroso
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.