Barrage om titel: wie van de drie?

Zestien weken lang hebben we stilgestaan bij het belangrijkste dam-evenement van 2003: het WK dat in de eerste drie weken van mei in het Overijsselse Zwartsluis is gehouden....

Toch is het WK 2003 daarmee nog geen verleden tijd. Zoals bekend eindigde het toernooi in een gedeelde zege voor Georgiev, Tsjizjov en Valneris, die allen op 25 punten uit 19 partijen finishten. En de (dubbelrondige) barrage die door die gelijke aankomst noodzakelijk werd, gaat aanstaande donderdag in Zwartsluis van start!

Nu is het bij een toernooi - anders dan bij een match - géén vanzelfsprekendheid dat de zege ook daadwerkelijk bij de sterkste speler terecht komt. Maar een driekamp maakt de kans op een toevalstreffer nog veel groter. Immers: zelfs wie het in aller ogen sterkste spel laat zien maar desondanks níet tot winst komt, blijft volkomen afhankelijk van wat de overige twee tegen elkaar doen. Valt er in die ontmoetingen wél een beslissing, dan vist hij domweg achter het net.

Overigens moet de kans dat de zes reguliere partijen in remise eindigen, zeker niet uitgesloten worden geacht. In dat geval zullen partijen-met-verkorte-bedenktijd uitsluitsel moeten geven. Onnodig te zeggen dat wanneer het op sneldammen aan mocht komen, werkelijk elk scenario denkbaar is.

Zoals gezegd: ook ik houd er serieus rekening mee dat de beslissing inzake de wereldtitel pas in de verlenging valt. Maar ik bestrijd de stelling dat het op dit hoge niveau onmogelijk zou zijn de tegenstander in een partij met het 'normale' speeltempo (50 zetten per 2 uur) beentje te lichten. Veel meer dan van het tempo zal dat afhangen van de vraag in hoeverre de betrokken spelers bereid zijn risico's te nemen. Gezien de enorme belangen die er in Zwartsluis op het spel staan, moet gevreesd worden dat die bereidheid niet groot zal zijn. Wordt er daarentegen met open vizier gestreden, dan staat de uitslag allerminst tevoren vast.

Ten bewijze van die bewering geef ik twee recente partijen tussen Tsjizjov en Georgiev. De eerste werd dit voorjaar gespeeld in de WK-match waarin Georgiev zijn grote voorganger zo verrassend onttroonde. Het duel-in-kwestie bleef destijds vrijwel onopgemerkt doordat de tweekamp na de vierde set, waarin Georgiev op een 3-1 voorsprong kwam, beslist was. Sterker nog: ik wist aanvankelijk niet beter dan dat de match daarmee ook afgelopen was (wat natuurlijk wel zo logisch zou zijn geweest).

In werkelijkheid echter speelden Tsjizjov en Georgiev, mogelijk om aan hun contractuele verplichting jegens de organisatoren/sponsoren te voldoen, ook nog een vijfde set. De eerste twee partijen van die 'toegift' eindigden in remise. Maar de derde en laatste partij leverde een prachtige overwinning op voor Georgiev, die daarmee de eindstand op 4-1 bepaalde.

Georgiev - TsjizjovWK 2002; 5de set, 3de partij

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 6-11 4.41-37 12-17 5.46-41 8-12 6.32-28 16-21 7.31-26 21-27 8.35-30 2-8 9.30-25 1-6 10.37-31 19-23 11.28x19 14x23 12.25x14 10x19 13.34-30 5-10 14.30-25 23-28 15.41-37 10-14 16.40-34 19-24 17.45-40 14-20 18.25x14 9x20 19.40-35 3-9 20.34-30 18-23 21.30x19 23x14 22.35-30 13-19 23.30-25 19-24 24.50-45 9-13 25.45-40 13-19 26.40-34 4-9 27.34-29 27-32

Noodzakelijke decorwisseling.

28.38x18 12x34 29.33x22 17x28 30.39x30 24x35 31.42-38 20-24 32.48-42 8-12 33.43-39 11-17 34.31-27 6-11 35.36-31 24-29 36.27-22!?

Stort zich willens en wetens in een hoogst onzeker avontuur.

36...28-33(!) 37.39x28 29-34 38.31-27! 34-40 39.27-21! 40-45 40.37-31! 19-24(!)

Stelt de tactische wending 41...11-16!! aan de orde.

41.44-40! 45x34 42.38-33! 35-40

Zie diagram 1

43.22-18! 12x32 44.21x1

Zonder vrees voor 44...40-45? 45.1x40 45x34 46.31-27 32x21 47.26x6 +.

44...32-37(!)

Hiermee lijkt zwart een puntendeling veilig te stellen: van 45.6-1 37x48 46.1x5 40-45 heeft hij weinig te vrezen. Maar Georgiev heeft een daverende verrassing achter de hand:

45.49-43!! 37x28 46.1-6! 24-29?

De verkeerde reactie, waarbij tijdnood ongetwijfeld een rol zal hebben gespeeld. Enkel en alleen door het witte triple-gambiet met een viervoudig(!) tegenoffer te beantwoorden (46...14-19!! 47.6x3 40-44), kon Tsjizjov nog naar een remise-eindspel afwikkelen.

47.6x35 29-33 48.31-27 9-13 49.35x2 33-38 50.2-30! 34-40 51.30-35! 40-45 52.35-49

Nu komt wit twee volle schijven vóór.

52...38-42 53.47x38 45-50 54.38-32 50-33 55.27-21 33-6 56.32-27 6-33 57.21-16

En na bijna vijf uur spelen (de bedenktijden luidden 2.16 om 2.33) gaf zwart het op.

Dat was dus een half jaar geleden. Maar in juli, anderhalve maand na het WK 2003, nam Tsjizjov overtuigend revanche: in het door Schwarzman gewonnen toernooi om de Russische titel bracht hij zijn opvolger een hardhandige nederlaag toe. Voor Georgiev, die achter Tsjizjov en Getmanski op de gedeelde vierde plaats eindigde, moet het extra pijnlijk zijn geweest dat hij werd verslagen in wat zo'n beetje zijn lijf-variant mag worden genoemd.

Tsjizjov - GeorgievRussisch kampioenschap 2003

1.32-28 16-21 2.31-26 11-16 3.38-32 7-11 4.37-31 19-23 5.28x19 14x23 6.31-27 23-28 7.32x23 18x38 8.43x32 10-14 9.41-37 5-10 10.34-30 20-25 11.49-43 25x34 12.40x29 13-19 13.42-38 12-18 14.47-42 15-20 15.39-33 10-15 16.44-39 20-24 17.29x20 15x24 18.50-44 8-13 19.33-28 2-8 20.38-33 8-12 21.43-38 3-8 22.36-31 1-7 23.46-41 18-22 24.27x18 12x23 25.31-27 14-20 26.48-43 9-14 27.45-40 7-12 28.40-34 20-25 29.34-30 25x34 30.39x30 14-20 31.44-39! 20-25 32.39-34!! 4-9 33.41-36! 12-18 34.37-31!

Zie diagram 2

34...8-12 35.42-37 9-14 36.34-29 23x34 37.30x39 18-23

De positioneel overspeelde Georgiev heeft geen andere keus dan een schijf te geven. Een geluk bij een ongeluk is dat hij daar reële compensatie voor krijgt.

38.28-22 17x28 39.26x8 13x2 40.33x22 11-17 41.22x11 16x7 42.39-34 2-8 43.43-39 8-13 44.38-33 24-29 45.33x24 19x30 46.35x24 14-19 47.24-20 25x14 48.34-30 14-20 49.30-25 7-12?!

Ook hier kan tijdnood (de partij nam 4,5 uur in beslag) in het spel zijn geweest. Na 49...20-24! 50.31-26 13-18!! laat winst voor wit zich moeilijk aantonen.

50.25x14 19x10 51.27-21 6-11 52.39-33! 10-14 53.21-16! 13-18 54.16x7 12x1 55.33-28! 23-29 56.28-23!

Opmerkelijke parallel met de winstpartij van Georgiev: ook ditmaal valt de beslissing in een 5x3 dammeneindspel!

56...29-34 57.23x12 34-39 58.12-8 39-44 59.8-2 44-50 60.2-24 50-11 61.31-26 1-7 62.37-31 7-12 63.26-21 11-6 64.21-16 12-18 65.31-26 18-23 66.26-21

Zwart geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden