Barbara Bush bleef op de achtergrond en juist dat maakte haar populair

‘Ik heb misschien de hoogste berg ter wereld bestegen, maar dat haalt het niet bij het geluk Barbara’s man te zijn’, vatte voormalig president George Bush sr. ooit zijn gevoelens samen voor zijn vrouw die dinsdag op 92-jarige leeftijd overleed. De twee waren 73 jaar getrouwd.

Barbara Bush in 2005. Beeld REUTERS

Barbara Pierce was nog maar 16 jaar toen ze George Bush ontmoette op een studentenfeest. Drie jaar later trouwden ze en begon een lange reis langs tientallen steden die in 1989 uiteindelijk naar het Witte Huis leidde. Maar Barbara was niet alleen First Lady, later werd ze ook nog eens de moeder van een president: George Bush jr. Alleen Abigail Adams kan zich daarop beroepen: zij was de vrouw van president John Adams en de moeder van president John Quincy Adams.

Terwijl haar man eerst een fortuin vergaarde in de oliewereld in Texas en zich vervolgens in de politiek stortte, zorgde Barbara Bush voor het gezin. Juist het feit dat zij zich op de achtergrond hield, maakte haar populairder bij de Amerikanen dan haar voorgangster Nancy Reagan en vooral haar opvolgster Hillary Clinton. De vrouw van Bill Clinton zette zich af tegen Bush met de uitspraak dat ze in het Witte Huis in ieder geval 'geen koekjes' zou gaan bakken.

Slechts een enkele keer gaf de first lady iets van haar politieke opvattingen prijs. Toen haar man in 1980 aan de voorverkiezingen voor het Witte Huis meedeed, veroorzaakte ze een rel in de Republikeinse partij door zich uit te spreken voor het recht op abortus, nog steeds een gevoelig onderwerp in Republikeinse kringen. Bush verloor toen van Ronald Reagan. 

Bush met haar kleindochter Barbara op de trappen van het Witte Huis in september 1991. Beeld AP

Bittere ervaring

In 1992, toen haar man een vergeefse poging deed een tweede ambtstermijn in de wacht te slepen, streek Barbara de conservatieve vleugel opnieuw tegen de haren met haar oproep in het partijprogramma geen standpunt in te nemen over kwesties als abortus en homoseksualiteit. Dat waren naar haar smaak 'persoonlijke zaken' die de politiek vrij moest laten.

Anders dan Hillary Clinton en Nancy Reagan bemoeide Barbara Bush zich in het Witte Huis niet met het beleid van haar man. In plaats daarvan zette zij zich in voor het bestrijden van de ongeletterdheid, volgens haar een van de voornaamste oorzaken van armoede in de Verenigde Staten.

De nederlaag van haar man tegen Bill Clinton was een bittere ervaring voor Barbara Bush, maar ze leed misschien nog wel meer onder de kritiek die haar zoon George opriep als president. Hij was veel meer omstreden dan zijn vader, hoewel beiden het bevel gaven voor een oorlog tegen Irak.

Barbara Bush en haar man George op Thanksgiving Day in november 1990. Beeld REUTERS

First mother

Even zag het ernaar uit dat ze misschien voor de tweede maal 'First Mother' zou worden, toen Jeb Bush zich in 2015 in de race om het Witte Huis wierp. Aanvankelijk zag ze er niets in, hoewel ze haar tweede zoon wel ‘de meest geschikte kandidaat’ vond. ‘Er zijn genoeg prima families. We hebben genoeg Bushes gehad.’ Bovendien vreesde ze dat Jeb last zou hebben van de erfenis van zijn vader en broer: 'Hij krijgt al onze vijanden en de helft van onze vrienden.' Later bedacht zij zich, maar er kwam geen derde Bush in het Witte Huis. In de strijd om de nominatie van de Republikeinse partij versloeg Donald Trump 'slow energy Jeb', zoals hij de ex-gouverneur van Florida smalend noemde.

De afgelopen tijd leed Barbara Bush aan hartproblemen en ging haar gezondheid steeds verder achteruit. Haar familie liet eind vorige week weten dat ze besloten had zich niet verder te laten behandelen. In plaats daarvan koos ze voor palliatieve zorg. Daarmee oogstte ze veel lof van artsen die hopen dat haar publieke keuze ertoe zal leiden dat meer Amerikanen zullen vastleggen hoe zij willen sterven.

Haar man, nu 95, zit de laatste jaren gekluisterd aan een rolstoel, maar laat zich af en toe nog bij openbare gelegenheden zien. Barbara Bush laat vijf kinderen, veertien kleinkinderen en zeven achterkleinkinderen achter.

Bush met haar man George W.H. in november 1998. Beeld AP
De familie Bush voor hun huis in Kennebunkport in Maine, in 1986. Beeld REUTERS
George Bush, toen nog kandidaat voor een plek als Senator, met zijn vrouw Barbara in 1964. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.