Bao Zunxin (70) bleef strijdbaar tot het eind

SHANGHAI Zijn laatste openbare gisping van de machthebbers dateert van augustus, een jaar voor het begin van de Olympische Spelen in Peking....

Hans Moleman

Bao Zunxin, die zondag op 70-jarige leeftijd in Peking overleed, was een van de voornaamste dissidenten van China. De historicus, tot 1989 lid van de Communistische Partij en werkzaam bij de Chinese Academie voor Sociale Studies, was medeoprichter van de Bond van Autonome Intellectuelen. De groep was rond het studentenoproer van 1989 een cruciale vertolker van de onvrede die leefde in kringen van Chinese wetenschappers, schrijvers en journalisten over het gebrek aan democratie in hun land, totdat de groep werd verboden.

Het ijveren voor een landsbestuur dat bereid is meer verantwoording af te leggen kwam Bao, die een zwakke gezondheid had, duur te staan. Na de bloedige onderdrukking van de demonstraties op het Plein van de Hemelse Vrede begin juni 1989 werd hij opgepakt en veroordeeld tot vijf jaar cel wegens staatsondermijnende activiteiten.

In 1992, 55 jaar oud, werd hij vervroegd vrijgelaten, volgens de officiële verklaring omdat hij ‘diep berouw’ had getoond over ‘de schade die hij de samenleving heeft berokkend’. Waarschijnlijker is dat de autoriteiten hem op vrije voeten stelden omdat ze vreesden dat zijn broze gezondheid hem in de cel fataal kon worden. Bao had last van zijn hart en hoge bloeddruk.

In de jaren die volgden liet de historicus duidelijk merken dat berouw niet zijn prioriteit had. Hij organiseerde nieuwe briefcampagnes, waarbij hij en zijn medestanders in de kleine kring van dissidenten die in China bleven wonen dankbaar het internet als communicatiekanaal ontdekten. Terwijl de veiligheidspolitie hem voortdurend in de gaten hield, begon Bao diverse online-campagnes tegen machtsmisbruik door het staatsapparaat.

Zo trok hij twee jaar geleden van leer tegen het harde optreden van de politie tegen een volksprotest in Shanwei, een dorp in het achterland van Hongkong, waarbij diverse doden vielen. De regering probeerde het oproer eerst stil te houden, maar via internet en sms verspreidde het nieuws zich desondanks door China.

In een open brief die online de wereld overging, verzocht Bao Zunxin samen met onder anderen collega-historicus Ding Zilin en literatuurcriticus Liu Xiabao om openheid over het incident, een officieel onderzoek en democratische hervormingen. De petitie kreeg snel steun van zo’n driehonderd prominente Chinese schrijvers, juristen en sociale hervormers.

Hans Moleman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden