Bankiers tappen uit ander vaatje

Ze proberen niet meer de irritatie op te wekken van twee jaar geleden. Tegelijkertijd kunnen Nederlandse bankiers de Tweede Kamer nog niet helemaal geruststellen.

DEN HAAG - Ruim twee jaar geleden waren de bankiers voor het laatst gezamenlijk in de Tweede Kamer om over hun sector te praten. Negen man sterk was hun boodschap destijds: 'De kredietcrisis had vele oorzaken, maar ons banken is het ook maar overkomen. Ons treft geen blaam.'


Woensdag waren de topmannen terug. Aan alles was te merken dat in bankenland het nodige is veranderd. Om te beginnen: van de negen bankiers van destijds zitten alleen Floris Deckers van Van Lanschot Bankiers en Peter Blom van Triodos nog op hun plek. Topmannen als Michel Tilmant van ING, Jan Peter Schmittman van ABN Amro en Dirk Scheringa van DSB Bank ruimden het veld - doorgaans tegen hun zin. Tilmant bezweek onder de druk, Schmittman mocht geen topman worden en incasseerde een vertrekvergoeding van 8 miljoen euro, en Scheringa's bank ging zelfs ten onder.


Tweede opvallende verschil: de mannen die tegenwoordig de banken leiden, tappen in de Kamer uit een heel ander vaatje dan hun voorgangers. 'Het is goed dat we met enige regelmaat met elkaar spreken', verzekerde Jan Hommen van ING. 'Is het business as usual? Nee! Er gebeurt en verandert heel veel.'


Zijn concurrent Gerrit Zalm van ABN Amro: 'We proberen te denken vanuit klantlogica, in plaats van banklogica. We hebben een taalbureau in de arm genomen om onze brochures begrijpelijker te maken. Het doel is dat 90 procent van onze klanten ze kunnen lezen, in plaats van 10 procent nu. De laatste 10 procent snapt zijn partner waarschijnlijk ook niet.' Ronald Latenstein van SNS Reaal: 'Het vertrouwen in de sector staat nog steeds op een laag pitje. We hebben ons de kritiek aangetrokken en onderstrepen het belang van de code.'


Latenstein doelde op de Code Banken, die de banken opstelden om te laten zien dat ze de lessen uit de kredietcrisis hadden getrokken. Geen overmatige beloningen, beter zicht op de risico's, en deskundiger commissarissen moeten ervoor zorgen dat de banken zich netjes gedragen.


Maar uit een eerste steekproef bleek kort geleden dat de bankiers hun oude streken nog niet helemaal zijn verleerd. Een commissie die bijhoudt of de banken zich aan hun eigen code houden, gaf de banken niet meer dan een zesje. En dat schiet de Kamer in het verkeerde keelgat, evenals minister De Jager overigens.


'Uw eigen monitoringcommissie zegt dat de regels voor het beloningsbeleid niet worden nageleefd door 26 procent van de banken', hield SP'er Ewout Irrgang de bankiers voor. '43 procent zegt dat aandelen die als beloning worden uitgekeerd niet voor vijf jaar hoeven worden aangehouden. Waarom houdt u zich niet aan uw eigen afspraken?'


Daar is een heel scala van redenen voor, bleek uit de antwoorden. Het duurt even voor je zaken in grote organisaties hebt veranderd, in het buitenland moet je soms meer betalen om specialisten te behouden, een bank kan te klein zijn om een risicocomité in de raad van commissarissen te hebben.


Jan de Ruiter, baas van de zakenbank van ABN Amro die door het Britse RBS werd opgeslokt, heeft nog een reden om de code niet helemaal toe te passen. 'Dat komt omdat we in veel jurisdicties opereren. We hebben de code omarmd, omdat die ook de bepaling 'pas toe of leg uit' kent.'


Dat had De Ruiter beter niet kunnen zeggen. Want voor de Kamerleden was het een aanwijzing dat de bankiers dan wel een mooie code hebben opgesteld, maar dat ze er van zullen afwijken als de bepalingen ze even niet zinnen. 'Ik zie dit als een uitnodiging voor wetgeving', reageerde Elly Blanksma van het CDA dan ook. 'Er zijn veel te veel mogelijkheden om niet toe te passen', vond Tony van Dijck van de PVV.


Aan Jan Hommen van ING de taak om de gemoederen te bedaren. 'Laten we even aanzien hoe er binnenkort wordt gerapporteerd. Niet te snel reageren, laat het proces even zijn gang gaan.' 'Wacht de jaarverslagen af', vroeg Piet Moerland van de Rabobank. 'Als u dan nog twijfelt, bent u aan zet om de wetgever erbij te betrekken.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden