Bankier wil na uitspraak geen 'fiscusje' spelen

Bankiers vrezen dat een recent vonnis in de grote beursfraudezaak hen dwingt om 'voor fiscusje te gaan spelen'. Het vonnis rekt de werking van de wet Melding Ongebruikelijke Transacties (MOT) op tot transacties waaraan een luchtje van belastingontduiking kleeft....

De wet MOT rept met geen woord over belastingfraude. Maar in een vonnis van 3 november jongstleden veroordeelde de speciale Clickfonds-rechtbank een bankier, omdat hij transacties niet had aangemeld die leken te duiden op belastingfraude. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) is beducht voor een te ruime meldingsplicht voor haar leden. 'Onduidelijkheid is onze grootste zorg', aldus NVB-directeur H. Blocks. De bankier is bang dat bij ieder geldbedrag boven de duizend gulden waaraan, bij wijze van spreken, een luchtje van belastingfraude kan hangen, banken MOT-meldingsplichtig zijn. Daarvoor is die wet niet bedoeld, aldus Blocks.

De wet MOT uit 1994 verplicht bankiers om geldtransacties van klanten door te geven aan een Meldpunt in Zoetermeer, wanneer zij vermoeden dat er sprake zou kunnen zijn van het witwassen van drugsgeld. Om hen te helpen bij die toetsing kent de wet zogenoemde indicatoren.

Een objectieve indicator is de omvang van de transactie: 25 duizend gulden of meer voor het wisselen van geld, hogere bedragen voor contante stortingen op eigen of andermans rekening. Een subjectieve indicator is bijvoorbeeld het gedrag van de klant: stort hij het geld met trillende handen en een rood hoofd? Is aan zo'n subjectieve indicator voldaan, dan moet de bank de transactie melden, ook al blijft de omvang beneden de bedragen die de wet als objectieve indicator noemt.

Het Meldpunt vergelijkt de gegevens van de transactie met die uit strafrechtelijke registers. Zijn er overeenkomsten, dan wordt de transactie aangemerkt als verdacht, waardoor zij materiaal oplevert voor een eventueel strafrechtelijk onderzoek.

Gevraagd om commentaar op de uitspraak van begin november verwijzen de grote banken naar hun brancheclub NVB. Ingewijden uit de bankwereld bevestigen echter anoniem dat zij zich zorgen maken over een ruimere meldingsplicht. 'De rechter wil ons fiscusje laten spelen, en daar zijn de banken niet voor', aldus een van hen. 'Dit vonnis is onuitvoerbaar. Het rekt de MOT zo ver op, dat wij de transacties van onze klanten niet eens meer kunnen toetsen.'

Het lijkt erop dat de Clickfonds-rechters vooruitlopen op een herziening van de Europese anti-witwasrichtlijn uit 1991. De Europese Commissie wil de werkingssfeer van deze richtlijn verruimen van witwassen tot 'geld dat uit ernstige misdrijven is verkregen'. Blocks van de NVB: 'Die verruiming volgen wij in Nederland nu al.'

'Dankzij de meldingsindicatoren melden de Nederlandse banken bijna meer transacties aan dan alle andere Europese landen bij elkaar', vertelt de NVB-voorman. Jaarlijks krijgt het Meldpunt nu zo'n achttienduizend meldingen binnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden