Nieuws

Bangkok stemt tegen de gevestigde orde in eerste Thaise verkiezingen sinds coup

Bangkok heeft een nieuwe gouverneur gekozen – een politicus van wie de koningsgezinden, het leger en andere conservatieven niets moeten hebben. Chadchart Sittipunt won zondag de eerste verkiezingen in Thailand sinds de coup van 2014.

Michel Maas
Chadchart Sittipunt spreekt media en aanhangers toe tijdens een campagne-evenement in Bangkok. Beeld AFP / Jack Taylor
Chadchart Sittipunt spreekt media en aanhangers toe tijdens een campagne-evenement in Bangkok.Beeld AFP / Jack Taylor

Sittipunt, een oud-minister van de Pheu Thai-partij, won met een straatlengte voorsprong op de andere kandidaten. Met 99 procent van de stemmen geteld, had hij meer dan 1,37 miljoen stemmen, terwijl de eerstvolgende kandidaat net verder kwam dan 250 duizend. De verkiezingen in de Thaise hoofdstad worden alom gezien als een test voor grotere verkiezingen die eraan komen. Eind dit jaar of begin volgend jaar kiezen de Thailanders een nieuwe premier. Als Sittipunts zege de trend zet worden die verkiezingen opnieuw een overwinning voor Pheu Thai, zoals alle verkiezingen van de afgelopen twintig jaar.

Linkse populist

Sittipunt deed mee als onafhankelijk kandidaat, maar is nog altijd sterk verbonden met Pheu Thai. Dit is de partij die – in eerste instantie onder de naam Thai Rak Thai – is opgericht en gefinancierd door telecommiljardair Thaksin Shinawatra, een linkse populist die van 2001 tot 2006 premier was. Hij bleek onverslaanbaar: zowel in 2001 als in 2005 won Shinawatra met overweldigende meerderheid de verkiezingen. In 2006 werd hij in een militaire coup afgezet.

Shinawatra vluchtte daarop naar Dubai en leidde van daaruit zijn partij, die bij de eerstvolgende verkiezingen in 2011 opnieuw een klinkende overwinning boekte: ditmaal onder leiding van zijn zus Yingluck Shinawatra. Zij werd premier, en Chadchart Sittipunt was minister van Transport in haar kabinet. Ook Yingluck zat haar termijn niet uit: in 2014 pleegde generaal Prayuth Chan-o-cha een coup. Yingluck vluchtte net als haar broer het land uit voor dreigende rechtszaken.

Prayuth Chan-o-cha is tegenwoordig ex-generaal. Maar hij is ook nog altijd premier, omdat hij de Grondwet in zijn voordeel herschreef en in 2019 verloren verkiezingen omzette in een overwinning. Onder meer door een succesvolle oppositiepartij te laten verbieden. Zijn rol lijkt echter uitgespeeld, nu onder meer zijn weifelende aanpak van de coronapandemie hem zijn laatste populariteit heeft gekost.

Terugkeer naar democratie

De verkiezingen in Bangkok waren de eerste aanzet tot een terugkeer naar democratie. Deskundigen waarschuwden vooraf niet al te veel conclusies te trekken uit de uitslag. Mensen in Bangkok stemmen vooral over onderwerpen als files, milieu en de aanpak van de pandemie, zeiden ze. Pas in tweede instantie stemmen ze op een partij. De meerderheid voor Chadchart Sittipunt lijkt echter zo overweldigend dat Prayuth Chan-o-cha rekening moet houden met de mogelijkheid dat hij Thailand na acht jaar opnieuw terug zal moeten geven aan Pheu Thai.

De tegenstanders van Thaksin Shinawatra en zijn partij zijn bij de verkiezingen opnieuw in de minderheid, maar het zijn mensen met goede connecties in het leger en het oppermachtige koningshuis. Ze kregen de afgelopen twintig jaar hun zin niet in verkiezingen, maar op straat deden ze het voorwerk voor de militaire coups. Ze demonstreerden in gele T-shirts en legden Bangkok, en in 2008 zelfs het grote internationale vliegveld Suvarnabhumi, plat.

Aanhangers van Thaksins Pheu Thai protesteerden op hun beurt in rode T-shirts tegen de ‘gestolen’ verkiezingen. Jarenlang is Thailand toneel geweest van de strijd tussen deze ‘geelhemden’ en ‘roodhemden’, waarbij niet zelden bloed vloeide.

De kiezers in Bangkok hebben zondag hoe dan ook laten merken dat ze na acht jaar wel weer genoeg hebben van het regime van Prayuth Chan-o-cha, en dat ze blij zijn met de terugkeer naar de democratie: er werd een recordopkomst van 70 procent verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden