Bang zijn voor Alzheimer

Waarom schrijft mevrouw Ouwehand zo bevoogdend over Kader Abdolah naar aanleiding van zijn column waarin hij de zelf verkozen dood van Hugo Claus afkeurt....

Mijn vrouw van 83 jaar heeft een vergevorderde Alzheimer. Ze heeft totaal geen geheugen meer. Ze is geen kasplantje dat in leven wordt gehouden. Nee, ze is voor mij en voor veel anderen de mooie lieve vrouw van wie we houden, al is ze geheel wilsonbekwaam. Wie moet dan – zelf kan ze het niet meer – de beslissing nemen om die dodelijke spuit te hanteren?

Waarom zijn we zo bang voor de ziekte van Alzheimer? Omdat we dergelijke zaken steeds maar weer uit onze gedachten bannen. In onze meerdaagse retraites met onze boeddhistische zengroep besluiten we dag met:

‘Uit het diepst van mijn hart zeg ik tot u allen/Leven en dood zijn serieuze aangelegenheden/Alle dingen vergaan snel en het moment is niet blijvend/Wees daarom aandachtig en helemaal aanwezig.’

Dan kijk je de dood recht in de ogen, want je bent elke dag van je leven bewust geweest van je vergankelijkheid. De dood heeft dan geen verschrikking meer. Een medemens vermoorden, je kunt het euthanasie noemen, het blijft onmenselijk.

Freek Jollie, Bilthoven

Gevangenis
Ik ben zo’n ouwe. In mijn jonge jaren was mijn lichaam een goede kameraad. Met alle beperkingen is het nu mijn gevangenis. Geconfronteerd met welgemeend onbegrip en opbeurende praat is dat moeilijk uit te leggen aan degenen die zich hoofdzakelijk op de verpakking oriënteren. Voor ouderen die tegen hun wil langer in leven worden gehouden zonder dat ze zelf bij machte zijn daar enige verandering in te brengen, is het afwachten moeilijk, vaak een hel. ‘God heeft ons het leven geschonken en alleen God kan dat leven terugnemen’. De echo van dat archaïsch gebod blijft in onze goeddeels geseculariseerde samenleving nog op velerlei wijze nagalmen. Ik ben niet op mijn eigen verzoek op deze planeet ontstaan. Ik maak deel uit van het leven, maar dat wil niet zeggen dat het leven mij bezit, noch dat ik bezit ben van een opperwezen, een staat of een genootschap. De enige eigenaar van mijn leven ben ikzelf. Ik ben er verantwoordelijk voor en uiteindelijk hoor ik er ook zelf over te beschikken. Dat zou een onvervreemdbaar recht moeten zijn.

Gevangenis
De pil van Drion zou 65-plussers de veiligheid bieden die zij nu moeten ontberen. Het is aan de politiek om die te verzekeren. Voor anderen is het niet meer nodig om zich over al dat wegkwijnend leven met hun paternalisme te ontfermen.

Gevangenis
O. van Eersel, Amstelveen

Soeverein
Ik snap Kader Abdolah wel, ik had dezelfde gedachten over Hugo Claus. Toen mijn oma destijds trots haar euthanasieverklaring liet zien, ben ik boos geworden. Haar belangrijkste argument was namelijk: niemand tot last willen zijn als oud mens. Uiteindelijk snapte ik haar wel, heb dezelfde gedachten – als soeverein volwassen mens wil je niemand tot last zijn. Tegelijkertijd wilde ik mijn hulpbehoevende oma voeden en wassen zoals ik mijn kinderen voedde en waste. En ik wilde dat mijn oma sterk was en haar mens zijn durfde uit te leven, ook op haar zwakste momenten.

Soeverein
Maar oma was bang voor het vooruitzicht dat haar geest haar in de steek kon laten, dat ze een boosaardige en verwarde schim van zichzelf zou worden en haar geliefden zou uitkafferen, naakt door de kamer zou strompelen, of in haar broek zou plassen. Helaas is dat ook gebeurd. Want oma werd daas en dan geldt de euthanasieverklaring niet meer. Dus hebben we haar met liefde gevoed en gewassen en ons soms plaatsvervangend gegeneerd voor haar.

Soeverein
De moeder van een vriend heeft op prachtige wijze, helaas te jong, afscheid van haar geliefden kunnen nemen, bij haar volle bewustzijn. Ze leed aan longkanker. Ze was niet laf, zeker niet. Het ging niet om iemand tot last zijn. Het ging ook niet om angst voor het verval. Ze kon nog één keer een keuze maken, tegen haar ziekte in. Dat die ziekte niet haar moment van sterven zou bepalen, maar zijzelf – zo kon ze nog één keer ergens de baas over zijn.

Soeverein
S. Timmerman, Arnhem

Hartverscheurend
Schrikbarend vind ik al die meningen over euthanasie, die worden geventileerd alsof men ervoor heeft doorgeleerd. Men praat over ‘het aftakelingsproces’ en hoe hartverscheurend dat is. Ik ben de laatste om dat te ontkennen, maar voor wie is het hartverscheurend? Die vraag moet eenieder zich stellen alvorens een tendens in het leven te roepen die het euthanaseren van Alzheimerpatiënten tot norm maakt.

Hartverscheurend
Emma Bergen, Gouda

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.