Bang voor spinnen? Je lost het op vanachter je computer

Autorijden, vliegen, hoogten, kleine ruimten, spinnen, muizen, groepen vreemde mensen, spreken in het openbaar. Wie zijn angst voor een van die zaken onder controle wil krijgen, hoeft niet per se meer onder behandeling bij een psycholoog, maar kan zelf aan de slag op het internet....

De afdeling Klinische Psychologie van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam heeft een interactieve zelfhulpcursus ontwikkeld waarmee de ‘plotseling sterke angst voor een situatie die reëel gezien niet erg gevaarlijk is’ kan worden bedwongen vanachter de computer.

Volgens psycholoog en wetenschappelijk medewerker van de VU Bettine Schreuders is er in landen als Zweden en Australië al een langere traditie van internetbehandelingen. Door de grote afstanden die mensen daar moeten afleggen om elkaar te bezoeken, is het prettig om niet de deur uit te hoeven voor een afspraak met de psycholoog.

Schreuders: ‘In Nederland hebben we dat probleem natuurlijk niet. Maar er zijn wel mensen met een ernstige sociale fobie die nu niet bij de zorg terechtkomen. Zij zullen nooit naar de huisarts gaan en zeggen: ‘Ik heb toch zo’n last van het oordeel van andere mensen.’ Bovendien schamen mensen zich voor het feit dat ze hoogtevrees hebben of bang zijn voor mieren. Zij kunnen thuis hulp krijgen zonder wachtlijst.’

De zelfhulpcursus, ‘Fobieën onder controle’ genaamd, duurt zes weken. De therapie is gebaseerd op het idee dat blootstelling aan de fobie de angst wegneemt, dus leert de deelnemer in zes weken de confrontatie aan te gaan met zijn angst.

Schreuders: ‘Wie een fobie heeft voor spinnen krijgt de opdracht een angstladder te maken, waarop hij een hiërarchie aangeeft van de minst enge tot de meest enge situatie die hij zich kan voorstellen. Stap 1 is bijvoorbeeld: kijken naar een plaatje van een spin. Stap 2: een filmpje van een spin op de televisie. Stap 6: een spin op de hand laten lopen.

‘Wij bekijken of de deelnemer te grote of te kleine stappen maakt. Als dat zo is, sturen we een e-mail. Andersom kan de cursist ons altijd mailen met vragen. Uit eerder onderzoek is gebleken dat internetbehandelingen werken zolang de deelnemers worden begeleid. Als ze alles zelf moeten doen, haken ze eerder af.’

Bovendien krijgt de cursist de opdracht een vertrouwenspersoon te zoeken, die in plaats van een therapeut kan helpen bij de ‘blootstelling aan de angst’; bijvoorbeeld door de spin op de hand zetten. De VU biedt die vertrouwenspersoon informatie om zijn rol goed te vervullen.

Om in aanmerking te komen voor de internethulp moet de deelnemer ouder zijn dan 18 jaar, last hebben van een fobie, een internetverbinding hebben en de Nederlandse taal beheersen. Mensen met naast hun fobie nog andere psychische klachten kunnen ook meedoen.

Er hebben zich inmiddels ruim honderd mensen aangemeld voor de internetcursus. Zij zullen ook vragenlijsten moeten invullen, waarmee de onderzoekers de effectiviteit van de internethulp zullen meten.

Aimée Kiene

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden