ReportageHemelvaartsdag in Amsterdam

Bang voor een boete? ‘Nee, ik ben fakking snel’

Hemelvaartsdag, prachtig weer en versoepeling van de coronamaatregelen in zicht. Die combinatie verleidt velen in Amsterdam om eropuit te trekken. Tot schrik van de autoriteiten.

Het Vondelpark op Hemelvaartsdag.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Als de coronabus voor de tweede keer in korte tijd langs komt, pakt een vrouw in een jurk haar telefoon erbij. De zwart-rode bus wordt in Amsterdam ingezet om voorbijgangers te herinneren aan de coronaregels. Op het dak zijn speakers gemonteerd die in meerdere talen instructies uitdelen. ‘Iedereen kan corona krijgen’, klonk het in maart en april nog onheilspellend. ‘Blijf zo veel mogelijk thuis.’

Die boodschap blijkt versoepeld. ‘Houd anderhalve meter afstand’, schalt het nu bij de Omval, een notoir drukke zwemplek aan de Amstel. ‘Blijf weg van drukke plekken.’

Veel indruk maakt het niet. Op het grasveld, dat om 13 uur ’s middags al afgeladen vol ligt, gaan een paar hoofden omhoog om te zien waar dat hinderlijke getetter toch vandaan komt. De vrouw in de jurk houdt haar telefoon omhoog en maakt een foto van de coronabus. Ze glimlacht tevreden en gaat verder waar ze mee bezig was: luieren in de zon.

Het is Hemelvaartsdag, het is prachtig weer en de komende weken lonken verdere versoepelingen. Een ochtend fietsen door de hoofdstad maakt duidelijk waar die combinatie toe leidt: ontspannen gezichten, (vrolijke) grote drukte in parken en langs de Amstel, en op populaire plekken vrijwel nergens de gewenste anderhalve meter afstand.

‘We proberen het wel’, zeggen drie vriendinnen in de Indische buurt in Amsterdam-Oost die zojuist nog tegen elkaar aangeperst stonden om een selfie te maken. Kymora (13) trekt een moeilijk gezicht. ‘Maar eerlijk gezegd: het lukt niet altijd.’

De Weesperzijde, opstapplek voor een boottochtje.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het is even voor tien uur ’s morgens, en de meisjes zijn op weg naar het station. Ze gaan met de trein naar Almere om vriendinnen op te zoeken en ‘schoenen te scoren’. ‘Gelukkig hoeven we geen mondkapje op ’, zegt Kymora. ‘Dat wil ik écht niet, hoor’, zegt haar vriendin. ‘Van die dingen ga je sneller dood. Ik heb het geprobeerd: je stikt gewoon.’

Een eindje verderop bekent Nadine Schottert dat ze de anderhalvemeterregel ‘best vaak vergeet’. De 34-jarige horecamedewerker zit op het Javaplein met een vriend aan de koffie-to-go en heeft naar eigen zeggen ‘de beste lente ever’. ‘Ik ben er wel in salaris iets op achteruitgegaan, maar ik heb een zee aan lege dagen. Ik ga elke dag sporten en ik zie mijn vrienden meer dan ooit.’

Ze draait zich om naar de Javastraat, die zich achter haar uitstrekt. ‘Het lijkt hier net alsof corona niet bestaat: het is even levendig als altijd.’ Als je het de gemeente zou vragen, is de winkelstraat in de Indische buurt – een eclectische mix van Turkse groentezaakjes en hippe cafés – de afgelopen weken iets te levendig.

Peddelen op een Amsterdamse gracht.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

En dus werd er op de stoepen eenrichtingsverkeer ingevoerd. Het staat in koeieletters op verrijdbare matrixborden bij beide ingangen van de straat en op kleinere borden halverwege: voetgangers moeten de rechter stoep aanhouden. Het gehoopte effect blijft uit. Op beide stoepen kuieren mensen gemoedelijk twee richtingen uit.

Op perron 1 van het Centraal Station blijkt even later dat ook het begrip ‘noodzakelijk’ inmiddels rekbaar is. Het is tien over elf ’s morgens. Over een kwartier gaat de trein van 11.26 naar Zandvoort, maar nu al staat het perron vol met mensen bepakt met strandtassen en gezichten glimmend van de zonnebrand. 

Of ze hun treinreis naar het strand als noodzakelijk zouden bestempelen? ‘We hebben geen auto’, zegt de 31-jarige Wiecher, die met zijn vriendin naar het strand gaat. ‘Dus dan moet je wel met de trein.’

Toeristen zijn er ook alweer. Een groep betatoeëerde Duitsers loopt over de Nieuwmarkt, druk keuvelend over coffeeshops. Desgevraagd houden ze het erop dat ze hier vanmorgen vroeg met de auto vanuit Mannheim naartoe zijn gekomen om de historische binnenstad te bewonderen. ‘Het is hier nu lekker rustig.’

Het is precies die rust waar de Alkmaarse familie Bentschap Knook op af is gekomen. ‘We hebben de auto bij station Sloterdijk gezet en zijn daarna op onze eigen fietsen over de grachten gaan fietsen’, zegt moeder Ans stralend. Dat was fijn, vertelt haar dochter Madelief,  want je werd nu eens niet ‘100 procent van de tijd aangereden’.

Maar nu het tegen twaalven loopt en het blonde gezin even is neergeploft in het Vondelpark, begint Amsterdam er toch steeds meer als Amsterdam uit te zien. De grasvelden lopen vol met yogaklasjes en groepjes studenten. Op het fietspad dat door het park loopt, is het zelfs weer zo druk dat een vrouw met een kinderwagen door een boomlange man op skeelers op authentiek Amsterdamse wijze op haar plek wordt gewezen. ‘Dit is het fietspad, bitch.’

Het centrum van Amsterdam is een rustige plek op Hemelvaartsdag.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Burgemeester Femke Halsema waarschuwde Amsterdammers dinsdag tijdens een digitale gemeenteraadsvergadering nog voor de gevolgen van te veel drukte in de stad. ‘Wees terughoudend. Heb reële verwachtingen. Want wij moeten heel voorzichtig gebruikmaken van de ruimte.’

Volgens de burgemeester bestaat het risico dat de stad een brandhaard wordt tijdens een eventuele tweede golf van het coronavirus. Ook is het denkbaar dat de regels in Amsterdam later worden versoepeld dan op andere plekken.

De meeste Amsterdammers hebben er iets van meegekregen en noemen de boodschap ‘verstandig’ of ‘heel plausibel’. Ze zijn er naar eigen zeggen van geschrokken dat het op sommige plekken weer ‘even druk is als normaal’. En ze vinden dat iedereen ‘zijn gezonde verstand’ moet blijven gebruiken.

Hun eigen gezonde verstand blijkt ze vaak in te geven dat het heel legitiem is dat ze op een zonnige dag naar een drukke plek zijn gekomen, ondanks de oproep van de gemeente om die te mijden. ‘Wat moet ik anders?’, zegt een 24-jarige die zich net met twee vriendinnen en een tas vol stokbroden, smeersels en rosé heeft geïnstalleerd aan de Weesperzijde. De kade aan de Amstel behoort bij mooi weer tot de drukste plekken van de stad. ‘Ik heb alleen een balkon in de schaduw.’

‘We kunnen echt helemaal nergens anders heen’, zegt een tienermeisje uit Diemen met gevoel voor drama. Samen met zes vrienden heeft ze haar badlaken uitgerold op het grasveld bij de Omval. De 15- en 16-jarigen die ‘dankzij corona’ binnenkort hun vmbo-diploma krijgen uitgereikt, zien elkaar nu zo vaak, redeneren ze, dat anderhalve meter afstand houden ‘geen zin heeft’.  

Nu zijn ze alleen nog bang voor een boete. Maar ook die angst blijkt snel weggeredeneerd te kunnen worden. ‘Ik denk niet dat ik gepakt word’, zegt een van de jongens. ‘Want ik ben fakking snel.’

Een paar uur later wordt het grasveld alsnog door de politie ontruimd.

Voorzitter Veiligheidsberaad: ‘Als dit het beeld wordt van de zomer, moeten we meer beperkingen aanbrengen’

In meerdere regio’s in Nederland heeft het mooie weer op Hemelvaartsdag tot drukte geleid. ‘Het was zonder meer drukker dan de voorgaande weekenden en op sommige plekken te druk’, aldus Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad.

Op verschillende plaatsen werden maatregelen genomen om de toestroom van mensen tegen te gaan.

-Bij het Noorderplantsoen in Groningen riep de politie rond drie uur ’s middags op om het park vanwege de drukte te verlaten. Toen daar geen gehoor aan werd gegeven, werden er boetes uitgedeeld.

-In de provincie Utrecht moesten verschillende gemeenten hun stranden en recreatieparken sluiten. De gemeente Vijfheerenland sloot Strand Middelwaard, de gemeente Houten sloot recreatiepark de Honswijkerplas en in Rhenen werden de toegangswegen naar de Vaarwei afgesloten.

-Veiligheidsregio Zeeland riep ’s ochtends al op om niet naar de kust te komen, nadat er grote files ware ontstaan op zowel de A58 als de N57. Daarnaast werden er geen auto’s en motorvoertuigen toegelaten op de boulevard van Vlissingen.

-In Noord-Holland was de toegangsweg naar het strand van Wijk aan Zee afgesloten en het strand bij Castricum werd gesloten.

-De gemeente Breda liet rond het middaguur geen mensen meer toe tot de Galderse Meren. Het was te druk en de parkeerplaatsen waren vol. Rond vier uur ’s middags werden de wegen rond de plas weer vrijgegeven.

-In Roermond werd het bezoekersaantal van de Designer Outlet verlaagd, vanwege de toestroom van Duitse toeristen. Bij het winkelcentrum mochten maximaal drieduizend mensen tegelijk naar binnen. Dat aantal was rond half drie ’s middags al bereikt. Pas als er een klant naar buiten kwam, mocht er een nieuwe klant naar binnen.

Onderzoek: nauwelijks kans op besmetting in buitenlucht
Terwijl  vele Nederlanders deze Hemelvaartsdag naar buiten gingen en de Nederlandse terrassen zich ondertussen opmaken voor heropening met anderhalve meter ruimte tussen de bezoekers, komen Hongkongse wetenschappers met een opmerkelijke ontdekking. Het nieuwe coronavirus blijkt in de buitenlucht nauwelijks besmettelijk.

Lees ook

Elk land doet het anders: zo ontworstelt de wereld zich aan de lockdown.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden