Balkenende ongelukkig met satire over Oranje

Premier Balkenende heeft vrijdag de aanval geopend op programmamakers en schrijvers die het Koninklijk Huis bespotten. Hij noemde met name de serie Egoland van omroep BNN en het toneelstuk Landgenoten, Beatrix spreekt van toneelgroep Toetssteen....

Balkenende heeft de programma's overigens niet zelf gezien, maar is er 'genoegzaam over geinformeerd'. In Egoland figureren de leden van het koningshuis als ruziënde kleipoppetjes, in het toneelstuk bespreekt 'Beatrix' het reilen en zeilen van de monarchie.

Balkenende raakte bijna verstrikt in de worsteling geen directe veroordeling uit te spreken en tussen de regels door toch zijn afschuw te laten blijken. Maar de bedoeling van zijn betoog was duidelijk: een beroep te doen op het fatsoen van schrijvers ('ook in historische romans'), programma- en theatermakers. 'Er worden mensen woorden in de mond gelegd die zichzelf niet kunnen verdedigen. Moeten we dit willen? Wat betekent waardigheid?'

'Ik wil niet zeggen dat ze te ver gaan, want dan heb je het over juridische zaken. Er is nou eenmaal satire in Nederland en ik hecht aan vrijheid van het gesproken woord', zei Balkenende. Maar, ging hij verder, waar het 'om verzinsels en halve waarheden gaat', is het nodig de discussie te beginnen over 'wat wel en niet kan'. Het meest vergaande oordeel dat hij uiteindelijk kwijt wilde was: 'Ik ben er niet gelukkig mee.'

De premier wilde niet zeggen of hij over de kwestie met het Koninklijk Huis overleg heeft gehad. Hij refereerde wel aan de inbreuk die het theaterstuk en de BNN-programma's maken op 'de persoonlijke levensfeer van de persoon in kwestie'.

Van juridische stappen tegen programmamakers is uitdrukkelijk geen sprake. Dat hijzelf en andere politici in diverse media soms op de hak worden genomen en belachelijk worden gemaakt, wil hij bij deze discussie niet betrekken. 'Er is verschil tussen politici die zichzelf kunnen verdedigen en leden van het Koninklijk Huis die dat niet kunnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden