Baljakin weer zeer productief

Elk jaar weer is het een interessante en - vooral - hoogst aangename tijdspassering om, zodra de clubcompetitie beëindigd is, al dan niet publiekelijk na te gaan hoe de zogeheten super-grootmeesters het er van af hebben gebracht....

Welnu. Over twee van die Oost-Europese kopstukken die in de Nederlandse competitie uitkomen, kunnen we kort zijn. Zo speelde wereldkampioen Tsjizjov voor zijn nieuwe club Apeldoorn, dat in de Eerste Klasse B met overmacht kampioen werd en daardoor naar de Ereklasse promoveerde, slechts één enkele maal mee: tegen Martin Dolfing van (enige) concurrent Hijken/Drents Tiental Combinatie werd het remise. En Guntis Valneris, de Letse grootmeester door wie Tsjizjov in het WK-toernooi van Den Haag 1994 van zijn troon werd gestoten maar die zijn titel anderhalf jaar later weer aan diezelfde Tsjizjov moest afstaan, kwam voor zijn vereniging Rinsumageest slechts vijfmaal in actie. Van die vijf partijen won Valneris er overigens drie, zodat de uiteindelijke degradatie van Rinsumageest hem wel in de laatste plaats kan worden aangewreven.

Maar drie andere super-grootmeesters uit de voormalige Sovjet-Unie vervulden het afgelopen seizoen wel degelijk een prominente rol in de Hoofdklasse. Ik doel op de oud-wereldkampioenen Gantwarg en Schwarzman èn op Alexander Baljakin, de Wit-Rus die nog steeds als één van de belangrijkste gegadigden voor de wereldtitel geldt. Het is met hem dat we deze korte, driedelige serie openen. Baljakin toonde zich namelijk traditiegetrouw weer uitermate productief. Voor zijn vereniging Heyting Huissen behaalde hij liefst 25 punten uit 11 partijen (zeven overwinningen, géén nederlagen), wat goed was voor een met Krajenbrink (Maas van 't Hoog) en Van den Akker (Meurs/Culemborg) gedeelde eerste plaats op de topscorerslijst.

Hieronder een drietal stijlvolle (De Waard), instructieve (Monteba) dan wel boeiende (Lansbergen) winstpartijen van dìe speler die in september 1989 als één van de allereerste Oost-Europese cracks de gelederen van een Nederlandse club kwam versterken. In elk van de drie partijen - hoe verschillend onderling ook - hanteert Baljakin het wapen van de omsingeling met grote vakkundigheid.

Baljakin - H. de Waard

(Clubcompetitie 2001/2002)

1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.35-30 10-14 4.37-32 14-19 5.30-25 17-21 6.25x14 19x10 7.41-37 10-14 8.34-30 14-19 9.40-34 5-10 10.31-27 10-14 11.33-28 14-20 12.39-33 11-17 13.45-40 21-26 14.30-25 7-11 15.25x14 19x10 16.28x19 13x24 17.44-39 9-13 18.40-35 1-7 19.49-44 10-14 20.44-40 13-19 21.34-30 8-13 22.40-34 4-9 23.34-29 2-8 24.29x20 14x34 25.39x30 17-21 26.43-39 18-23 27.39-34 12-18 28.33-29 7-12 29.38-33 12-17 30.30-25! 15-20

Niet speelbaar was 30...19-24? 31.29x20 15x24 wegens 32.46-41!!, bijvoorbeeld 32...8-12 (32...9-14 33.33-29! en 34.32-28 +; 32...13-19 33.25-20! en 34.37-31 +) 33.32-28!! 23x32 34.27x38 met schijf- en partijwinst na 35.34-29.

31.25x14 19x10 32.29-24! 17-22 33.46-41 22x31 34.36x27 11-17 35.50-44 17-22 36.41-36 22x31 37.36x27 6-11 38.44-39! 11-17 39.35-30!

Stelt de dreiging 40.24-19! en 41.37-31 + aan de orde.

Zie diagram 1

39...17-22 40.24-20!! 22x31 41.20-15! 10-14 42.33-28!

Een fraai (schijn)offer dat wit te allen tijde doorbraak naar dam garandeert.

42...23-29 43.34x12 8x17 44.28-22 17x28 45.32x23 3-8 46.30-24 21-27 47.39-33 16-21 48.23-19 14x23 49.15-10 23-29 50.24-20 29x38 51.42x33 31x42 52.48x37 13-18 53.10-5

En na nog enkele zetten gaf zwart het op.

M. Monteba - Baljakin

(Clubcompetitie 2001/2002)

1.32-28 20-25 2.33-29 17-21 3.39-33 21-26 4.44-39 11-17 5.50-44 6-11 6.29-24 19x30 7.35x24 14-20 8.37-32 20x29 9.33x24 26x37 10.42x31 10-14 11.47-42 17-21 12.39-33 11-17 13.43-39 14-20!? 14.49-43 20x29 15.33x24 18-22! 16.34-29

Een (tempo)zet die vèrstrekkende consequenties zal hebben. Maar het is goed te bedenken dat wit veld 33 niet mocht sluiten en dat hij evenmin (bijvoorbeeld met 16.41-37??) zonder meer mocht laten slaan wegens dam op hetzij 50, hetzij 47!

16...22x33 17.39x28 5-10 18.43-39 9-14 19.38-33 14-20 20.31-26 21-27! 21.32x21 16x27 22.42-37 10-14!

Verhindert 23.37-31? door 23...17-22!, 25...4-10 en 26...8-12 enz.

23.37-32 27x38 24.33x42 3-9 25.48-43 14-19!

Het begin van een even simpel als effectief plan: zwart valt de witte voorpost eerst driemaal aan, ruilt 24 vervolgens af en blijkt dan - mede dankzij de prachtige, want welhaast ongerepte structuur van zijn eigen rechter vleugel! - een winnende aanval tegen de vijandelijke rechter vleugel in handen te hebben.

26.40-35 19x30 27.35x24 9-14 28.44-40 14-19 29.40-35 19x30 30.35x24 4-10 31.42-38 10-14 32.45-40 14-19 33.40-35 19x30 34.35x24 13-19! 35.24x13 8x19 36.38-33

Er dreigde 36...19-23! (37.28x19) en 37...17-21 +.

36...25-30! 37.43-38 19-24! 38.41-37 30-35 39.39-34 12-18(!) 40.46-41 20-25 41.29x20 15x24 42.36-31 18-22! 43.38-32 24-30!

Zo forceert zwart een kosteloze doortocht naar dam. Baljakins tegenstander probeerde nog even 44.26-21 17x26 45.28x17 30x28 46.32x23 35-40 47.17-11 7x16 48.23-19 maar moest zich - uiteraard - spoedig gewonnen geven.

J. Lansbergen - Baljakin

(Clubcompetitie 2001/2002)

1.34-29 17-21 2.40-34 21-26 3.45-40 11-17 4.32-28 17-21 5.37-32 26x37 6.42x31 19-23 7.28x19 14x23 8.41-37 10-14 9.35-30 20-25 10.40-35 14-20 11.44-40 6-11 12.47-41 21-26 13.32-28 23x32 14.37x28 26x37 15.41x32 16-21 16.50-45 11-17 17.29-23 18x29 18.33x24 20x29 19.34x23 25x34 20.40x29 21-26 21.46-41 5-10 22.41-37 10-14 23.35-30 13-19! 24.38-33 15-20! 25.30-25 8-13 26.43-38 19-24!!

Prachtig gespeeld.

27.45-40 13-19! 28.49-44 9-13 29.36-31?

Een fout in geladen, wellicht al kritieke stelling. In elk geval speelt Baljakin na de tekstzet met vaste hand naar de winst toe.

29...13-18! 30.40-35 3-8! 31.48-42 17-21! 32.44-40 4-10 33.40-34

Gedwongen: op 32/33.31-27 laat zwart steeds de tempozet 32/33...8-13!! aan de damcombinatie 33/34...26-31 en 34/35...18-22 + voorafgaan.

33...10-15 34.34-30 8-13 35.39-34 2-8

Zie diagram 2

36.31-27

Hier kon wit domweg niet meer onderuit.

36...1-6 37.27x16 26-31 38.37x26 18-22 39.28x17 19x48 40.30x10 15x4 41.25x14 48x3

Wit geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden