Bali wordt drie dagen trekken

De klimaattop op Bali begint vandaag. Eigenlijk is dat te laat om de afspraken van Kyoto een vervolg te geven....

Alles is veel voor wie niet veel verwacht, dichtte J.C. Bloem. Deze dichtregel is op het lijf geschreven van de meer dan tienduizend politici, ambtenaren en non-gouvernementele organisaties op de VN-Klimaattop, die de komende twee weken wordt gehouden op Bali, Indonesië.

Daar zal het gaan over klimaatveranderingen en wat er te doen valt tegen de opwarming van de aarde. In 2012 loopt de eerste fase van het Kyoto Protocol af en er moet onderhandeld worden over de tweede fase, die loopt van 2012 tot 2020. Dat onderhandelen tussen 180 landen kost tijd.

‘Om het Kyoto Protocol met verplichte reducties van CO2 naadloos te laten overlopen in iets nieuws zijn we eigenlijk al te laat’, zegt dr. Bert Metz van het Milieu- en Natuurplanbureau. ‘Er zou al een akkoord moeten liggen, maar we hebben nog geen zicht op wat er op Bali moet uitkomen. Er is nog twee jaar de tijd voor onderzoek en dan moet er eind 2009 in Kopenhagen een akkoord liggen.’

Minister Bert Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking liet zich vorige week bij de presentatie van het UNDP-klimaatrapport over Bali ontvallen: ‘Ik ben sceptisch over dit soort massale conferenties.’

Hij voegde eraan toe dat het moment echter rijp is om zaken te doen. Het klimaat is een ‘heet’ onderwerp. Al Gore heeft met zijn film en boek An inconvenient truth de wereld wakker geschud.

Minister Cramer van Milieu zoemt net als haar voorganger Pronk rond om medestanders te vinden. Zo organiseerde ze 17 en 18 november een conferentie in Tunesië met alle ministers van Milieu in Afrika om hun vertrouwen te winnen. Dat kan helpen als ze diezelfde ministers straks op Bali nodig heeft.

Ontwikkelingslanden kijken de kat uit de boom. Zij zijn nieuwsgierig naar de prestaties van de 36 rijke OESO-landen, die al moeite hebben om aan het Kyoto Protocol tot 2012 te voldoen. Met uitzondering van de VS en Australië – die Kyoto niet hebben geratificeerd – moeten de landen gemiddeld 5 procent minder kooldioxide uitstoten in 2012 ten opzichte van het peiljaar 1990.

De industrielanden zijn de grote vervuilers en veroorzakers van klimaatverandering, terwijl de meeste ontwikkelingslanden nog nauwelijks bijdragen aan de opwarming van de aarde, gemeten naar de uitstoot per hoofd van de bevolking.

Om de geloofwaardigheid te vergroten heeft de EU, die als een blok onderhandelt, een voorzet gegeven. In 2020 wil de EU 20 procent minder kooldioxide uitstoten ten opzichte van 1990, en als andere landen meedoen 30 procent.

Ontwikkelingslanden zouden volgens de EU ook moeten meedoen aan de afspraken. De stevige groeiers zoals China, India en Brazilië moeten meedoen naar rato van hun economische groei. In jargon heet het dat zij meetbare acties uitvoeren, waarmee het grote woord taboewoord ‘bindende’ reducties wordt vermeden. Maar deze landen vinden dat hun prioriteit ligt in economische groei en bestrijding van armoede en niet in het klimaat.

Een andere manier om ontwikkelingslanden mee te krijgen is het adaptatiefonds, gevoed door rijke landen, bijvoorbeeld uit een heffing op de CO2-emissiehandel. Miljarden zijn nodig om ontwikkelingslanden te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering zoals overstromingen, droogte en landbouwverliezen.

Vooral de VS strooien zand in de machine door hun weigering mee te doen aan verplichte reducties.

Klimaatconferenties – dit is de dertiende sinds 1992 – zijn doorgaans nogal chaotische bijeenkomsten waar misverstanden snel zijn geboren. De eerste anderhalve week heeft niemand haast.

Pas als de ministers van Milieu op 12 december arriveren begint het politieke werk. Tot 15 december zullen ze in marathonzittingen moeten duwen en trekken om met een toonbaar resultaat naar buiten te komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden