Bakpoedertandpasta

Baking soda gaat in Nederland onder allerlei aanduidingen door het leven, van zuiveringszout, maagzout, natriumbicarbonaat, dubbelkoolzure soda tot aan bakpoeder toe....

BROER SCHOLTENS

Nu heeft de tandpasta-industrie in Nederland die alles-kunner ontdekt in navolging van de Verenigde Staten - elke firma wil regelmatig iets nieuws presenteren, nietwaar? In de VS wordt die soda al enige jaren als additief in tandpasta gebruikt. Tandpasta's met 'bakpoeder' hebben daar al een kwart van de markt, mede wegens de aparte

smaak.

Baking soda is een rage. De nieuwe tandpasta's van Macleans, van Sanex - de produktlijn van Kortman Intradal die poogt over te komen als gezond (Rintje Ritsma enzo) en schoon - en van het oeroude Prodent, ook van Kortman Intradal, bevatten vijftien tot vijftig procent bicarbonaat.

Natriumbicarbonaat zit van nature in speeksel. Het voorkomt dat de zuurgraad na het eten te veel omlaag duikelt. Waarom de natuur niet wat geholpen, is de redenering bij de industrie, dus doen ze er wat extra van in de tandpasta.

Bacteriën, die als een plaklaagje na het eten op de tanden achterblijven, zetten onder andere suikers om waarbij ze zuur als een soort afvalstof produceren. Natriumbicarbonaat neutraliseert dat zuur, is de theorie. Daarom zit diezelfde stof ook in sommige kauwgoms, bijvoorbeeld Ben Bits Clinic dat hier al geruime tijd te koop is.

Met tv-reclame voor de magische stof proberen de fabrikanten elkaar wat marktprocenten af te snoepen. . 'Voor voelbaar schone tanden', is de aanprijzing van Prodent. 'Voelbaar schoner', belooft Macleans in haar reclamefilmpjes.

'Merkbaar anders, die tandpasta met natuurlijke zuiveringsmineralen; het houdt de mond gezond', meent Sanex. De tandpasta heeft volgens Macleans een 'natuurlijk reinigende werking, ook waar de tandenborstel niet kan komen'. Dat eerste zou kunnen, dat tweede lijkt weinig waarschijnlijk.

De nieuwe pasta's voelen wat slijmerig aan. De smaak ervan, zoutig, is dermate anders dat Sanex klanten een soort gewenningskuur voorschrijft van vijf dagen. De eerste dag is de smaak nog apart. Daarna komt dat 'schone gevoel' bovendrijven. Na de vijfde dag wil je nooit meer anders, voorspelt Sanex.

Het spul lijkt iets meer te schuimen dan andere tandpasta's. Bubbels op de Prodent- en Macleans-tubes onderstrepen dat frisse gevoel dat achter zou blijven. Bij de neutraliserende reactie van bicarbonaat met zuur ontstaat kooldioxydegas; bubbels dus. Leuke theorietjes, die mogelijk in praktijk werken. Een base neutraliseert zuur, dus dat zou goed moet zitten.

Poetsen ermee geeft een extreem glad en schoon gevoel, meldt Sanex in een toelichting. Natriumbicarbonaat schuurt het aanrecht schoon, dus het tandglazuur zal er ook wel niet stroever van worden. En inderdaad, na poetsen blijft een spekglad glazuuroppervlak achter. Dat klopt dan met consumentenonderzoek van Kortman Intradal, namens Sanex en Prodent. Maar hoe voelt in hemelsnaam een 'schoon mondgevoel' - de reclame-uiting van de tandpasta-industrie - aan? Daar komen we zelfs na talloze malen gebruik niet achter.

Kortman Intradal - Sanex en Prodent - heeft geen echte wetenschappelijke onderbouwing voor haar claims ten aanzien van een extra zuiverende werking. Op een velletje papier staan wat zuur/basereacties op middelbare-schoolniveau, en dat is het dan. Macleans heeft klinisch onderzoek gedaan naar plakverwijdering. De nieuwe tandpasta doet dat goed, maar of dat verband houdt met de aanwezigheid van bicarbonaat, is niet duidelijk.

Bij Acta, het tandheelkundig centrum van beide Amsterdamse universiteiten, zijn ze in de literatuur gedoken. Veel publikaties over een mogelijke gunstige werking van baking soda komen ze niet tegen. Er komt een wetenschappelijk artikel boven water uit 1987 waarin Amerikaans onderzoek wordt beschreven onder enkele honderden mensen.

Twee jaar lang werd de groep gecontroleerd op bijvoorbeeld plakvorming, bloedend tandvlees enzovoort. Het gebruik van natriumbicarbonaat in de pasta geeft echter geen noemenswaardige voordelen boven goed poetsen, blijkt uit die studie.

Broer Scholtens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden