Bagdad houdt zijn piloten aan de grond

De Iraakse luchtmacht heeft tot nu niet aan de oorlog deelgenomen. 'Alleen Saddam weet waarom', zegt de RAF-woordvoerder. Voor het vernietigen van 316 toestellen heeft de coalitie geen belangstelling....

De vraag duikt al twaalf dagen op tijdens de militaire briefings in Koeweit en Qatar: waarom gooit Irak zijn 316 gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers niet in de strijd? Sommige toestellen, zoals de dertig tot vijftig Franse Mirage F-1's, zijn immers niet mis.

Uren nadat Fynes in Koeweit zijn analyse had gegeven, liet brigadier-generaal Vincent Brooks van Central Command in Qatar aan de hand van beelden zien wat het lot is van de Iraakse luchtmacht: dienen als schietschijf. Of, zoals de Amerikaanse vliegers het noemen: sitting ducks. Stuk voor stuk werden stokoude bommenwerpers, mogelijk Russische Tu-22's en Chinese H-6's uit de jaren zestig, vernietigd op de landingsbaan van een basis in West-Irak.

Brooks: 'Ze weten dat ze niet moeten proberen te vliegen. Als ze vliegen, dan sterven ze.' Verrassende tactieken spreidt Irak tot op heden ten toon in de oorlog, maar de dertigduizend man tellende luchtmacht, waaraan miljarden dollars is besteed, schittert door afwezigheid. Kozen vliegers tijdens de Golfoorlog nog moedig het luchtruim, nu moet de eerste 'dogfight' nog plaatsvinden.

Zo'n veertig toestellen, aldus het Pentagon, werden in 1991 neergeschoten. Nog eens 120 tot 140 vliegtuigen liet Saddam uitwijken naar aartsvijand Iran. Tientallen andere, mogelijk zelfs 140, gingen verloren tijdens de bombardementen op de zeshonderd betonnen luchtmachtbunkers.

Ruim de helft van deze bunkers, gebouwd volgens westerse kwaliteitseisen, werd vernietigd of zwaar beschadigd tijdens de 39 dagen lange luchtoorlog. Dit keer wordt de luchtmacht, op een aantal toestellen na die een bedreiging kunnen vormen, niet massaal gebombardeerd. Wel worden de landingsbanen van veel luchtmachtbases onklaar gemaakt om te voorkomen dat de vliegtuigen opstijgen.

Fynes: 'We beschadigen alleen wat nodig is. Als Irak straks immers vrij is, dan hebben ze een luchtmacht nodig.' Maar deze strategie is niet zonder gevaar. Opvallend is dat Central Command maandag met de beelden van de bombardementen in West-Irak op de proppen kwam, nadat het Amerikaanse blad Army Times in het weekeinde had gemeld dat twee Iraakse propeller-vliegtuigjes gevaarlijk dichtbij eenheden van de Derde Infanterie-divisie waren gekomen.

Nog voordat de Amerikanen, die in verwarring waren of het hun eigen toestellen betrof, konden ingrijpen, waren de Irakezen al weg. De Iraakse luchtmacht heeft uitvoerig geëxperimenteerd met Cessna-achtige L-29-vliegtuigen uit Tjechië voor het verspreiden van biologische wapens. Ook de Mirage F-1's zijn in het verleden voorzien van sproeitanks om miltvuur te verspreiden.

Als de laagvliegende Iraakse toestellen zo dichtbij kunnen komen, wat staat de invasiemacht dan te wachten als Bagdad eenmaal besluit massavernietigingswapens te gebruiken? 'We houden de vliegvelden erg goed in de gaten', zegt majoor-generaal Victor Renuart van Central Command. 'En we zijn van plan ze gesloten te houden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden