Badplaats met een luchtje

De burgemeester spreekt van 'een gewone badplaats voor iedereen'. Maar Zandvoort worstelt met criminaliteit en een gebrekkige infrastructuur. Strandpaviljoenhouders voelen zich gedupeerd....

Van de vaste gasten die tot ver buiten de badplaats bekendheid genieten, zijn er vorig jaar twee op straat geliquideerd. Maar ook zonder vastgoedhandelaar Willem Endstra en Gijs van Dam jr., die Heineken-ontvoerder Van Hout als zijn tweede vader beschouwde, blijft Zandvoort in trek bij de hoofdstedelijke penose.

In de aanloop naar het nieuwe seizoen verwoordt een 52-jarige inwoonster van Zandvoort, werkzaam in de horeca, het als volgt: 'Laten we zeggen, de stevige Amsterdammer met een luchtje. Die zit hier 's zomers op de camping en het strand. Altijd al zo geweest, zal wel altijd zo blijven. De laatste chic is overigens verdwenen. Piercings, tatoeages en kettingen bepalen het beeld.'

De afgelopen jaren was in de zomer ook het Mercatorplein uit Amsterdam-West stevig op het strand vertegenwoordigd. De problemen die de Marokkaanse jongens veroorzaakten, noopten de burgemeester van Zandvoort tot spoedoverleg met collega Cohen van Amsterdam. Voortaan worden de lastpakken zoveel mogelijk al in de trein opgevangen en berecht in Amsterdam.

Ofschoon het nooit serieus is onderzocht, dus niet te bewijzen, meent de horecamedewerkster dat de originele Zandvoorter diep in zijn hart 'de pest heeft aan Amsterdammers', omdat de hoofdstedelingen 's zomers zo nadrukkelijk de boventoon voeren. 'Daarom is Zandvoort ook voor Feyenoord en niet voor Ajax.'

Het ordinaire imago, vermoedt een goed ingevoerde, eveneens in de horeca werkzame Zandvoorter (48), zou het beslissende obstakel kunnen zijn voor een fusie met het chique Bloemendaal en drie andere aanpalende gemeenten. Het fusievoorstel werd eerder dit jaar gelanceerd door Rob van der Heijden, al vijftien jaar burgemeester van Zandvoort, maar het krijgt in Zandvoort noch elders aan de Noord-Hollandse kust veel weerklank.

Maar Van der Heijden (59), op en top een VVD'er van de klassieke stempel, is gematigd optimistisch over zijn voorstel en lijkt bovendien oprecht verbaasd als hij hoort hoe sommige inwoners van zijn stad denken over de badplaats. 'Vindt u mij ordinair?', luidt de onverwachte vraag van de gentleman-bestuurder.

Zandvoort mag wat de burgemeester betreft ordinair worden genoemd, maar dan wel volgens zijn definitie: 'Het is een gewone badplaats voor iedereen.' Toch zien we Van der Heijden niet snel achter de eenarmige bandiet in Het Circus, een allesoverheersend amusementpaleis in het centrum van de badplaats, waar het binnen niet alleen oogt, maar ook zo onbestemd ruikt als in een doorsnee McDonald's.

De burgemeester weet wel dat er bij de oorspronkelijke bewoners van zijn gemeente soms gevoelens van onvrede heersen, maar schrijft die toe aan de 'natuurlijke spanning tussen het dorp met gemeenschapszin en de stad als druk bezochte badplaats'. Altijd moet er volgens hem worden gelaveerd tussen amusement en rust. Zie bijvoorbeeld het weer oplaaiende debat over de toegestane decibellen, nu Van der Heijden de 280 horecabedrijven een fractie minder herrie heeft voorgeschreven.

Vijf miljoen mensen bezoekers trekt Zandvoort jaarlijks, waarmee de badplaats na Scheveningen het populairste zeeoord van Nederland is. Zeventig procent van hen is afkomstig uit Amsterdam en omstreken. De overige dertig procent, ook al traditioneel, is Duits en woonachtig in de Ruhrpott, bepaald niet de allerfijnste regio bij de oosterburen. Zandvoort zelf telt 17 duizend inwoners.

Een fusie van Zandvoort, Bloemendaal, Bennebroek en Heemstede zou een stad van 70 duizend inwoners opleveren met 'meer bestuurlijke slagkracht'. Wat burgemeester Van der Heijden vooral voor ogen staat, is een veel betere samenwerking. Want merkwaardig blijft het dat de twee voornaamste toevoerroutes via Bloemendaal en Aerdenhout (ook gemeente Bloemendaal) via almaar nieuwe 'verkeersgeleidende maatregelen' steeds minder toegankelijk worden.

Hetgeen er bijvoorbeeld toe zal leiden dat de bezoekers die komend seizoen via het prachtige noordelijke duinengebied naar het strand rijden, eerst over een door Bloemendaal versmalde Zeeweg moeten en eenmaal aan de kust op een door Zandvoort juist flink verruimde boulevard belanden.

Dan is er nog het feit - de burgemeester praat nu met enige stemverheffing - dat er nog steeds geen directe treinverbinding is met het snel groeiende Hoofddorp. Van der Heijden: 'Er ontstaat een geweldige druk op de openbare ruimte, die alleen in goede banen is te leiden als we allemaal samenwerken. En ik zeg dat niet uit eigenbelang, het gaat ons allemaal aan.'

Vandaar ook zijn warme pleidooi voor Bereikbaarheid Kust Offensief, een serie maatregelen die er uiteindelijk toe moet leiden dat de meeste gasten met trein en bus vrijwel op het strand worden afgeleverd. Wellicht dat dan kan worden voorkomen dat de groei er langzaam uitgaat. Want eerlijk is eerlijk, elk jaar groeit weliswaar het bezoek, maar alle concurrenten aan de Nederlandse kust groeien harder.

Enig bloot, laat staan kettingen, piercings of tattoos, is deze dagen in Zandvoort nog lang niet te zien. Op het strand wordt hard gewerkt om nog deze maand, in elk geval voor Pasen, de veertig strandpaviljoens open te hebben. Alles is uit de winterstalling gehaald, en na een even korte als unieke onderbreking van hevige sneeuwval en koude, begin deze maand, verloopt de opbouw voorspoedig. Eind oktober wordt alles weer afgebroken.

Paviljoenexploitant Gert Toonen (57), tevens raadslid voor de PvdA, is weinig te spreken over de regelgeving die zijn branche treft. Hij memoreert een geluidsmeting, boven aan de boulevard, door een ambtenaar van de gemeente Zandvoort.

Toonen zou met zijn muziek in overtreding zijn. Nadere analyse wees uit dat de gemeten bastonen niet afkomstig waren uit geluidsboxen, maar van de branding. Van der Heijden verwijt hij dat diens nieuwe geluidsnorm het populaire festival Jazz Behind the Beach vrijwel onmogelijk maakt.

Het paviljoen van Toonen, Take Five, is het enige dat alle twaalf maanden per jaar is geopend. Dat hadden minstens vier paviljoens moeten zijn: vier exploitanten hadden zich aangemeld voor het 'jaarrond-concept', een proef die moest uitwijzen of het meteorologisch en financieel-technisch gezien mogelijk zou zijn het hele jaar door strandgasten te lokken.

Vlak voor het nieuwe seizoen strooide de Raad van State roet in het eten. De hoogste bestuursrechter heeft bepaald dat de proef in strijd is met het lokale bestemmingsplan. Daarmee is een procederend echtpaar in het gelijk gesteld dat vanuit zijn villa op de boulevard door het dak van Toonen niet langer twaalf maanden lang onbelemmerd uitzicht had op de zee.

Lang zal het echtpaar niet kunnen genieten van het vonnis, want Zandvoort is vastbesloten de proef alsnog tot een succes te maken: het bestemmingsplan wordt herzien. De burgemeester: 'Ik hoop van harte dat het lukt.'

Vooruitlopend op dit succes heeft Zandvoort in navolging van Amsterdam deze maand een slogan gepresenteerd die wat originaliteit betreft misschien niet in de prijzen zal vallen, maar het 'gewone' van de badplaats niettemin trefzeker onder woorden brengt: Zandvoort zegt het voort. De burgemeester is er trots op.

Jasper van het Nederend en Ruurd Akersloot (beiden 28) zijn twee nieuwe ondernemers die het vermaarde paviljoen Tijn Akersloot ('Number One Beach') hebben overgenomen. Dat het jaarrond-concept wegens juridische problemen hapert, vinden ze jammer, maar het is volgens hen niet onoverkomelijk.

'Het strand is weer in', meent Akersloot. 'Beachvolleybal in het Vondelpark en het zwarte strand van IJburg is toch niet wat de Amsterdammer zoekt. Let op, als het in april mooi weer is, gaat Amsterdam los en komt iedereen weer hierheen.' De horecaprijzen, wordt overal verzekerd, zijn niet verhoogd.

Een probleem - alle strandtenthouders klagen erover - is het parkeerbeleid van de gemeente. Akersloot: 'Vroeger betaalde je een tientje voor de hele dag. Nu staan er meters. Je ziet wandelaars op hun horloge kijken en plotseling de benen nemen naar hun auto omdat de meter afloopt. Die klanten lopen wij dus mis.'

De secretaresse van de burgemeester weet er alles van. 'Ik hoop dat u met de fiets bent, want het parkeerbeleid is hier nogal streng.' Een parkeerbon kost 47,50 euro. Terwijl het seizoen nog moet beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden