'Bad bank' geeft tijd vastgoed af te bouwen

Alle leningen van de gewraakte vastgoedtak van SNS zijn in een 'bad bank' ondergebracht.

TJERK GUALTHÉRIE VAN WEEZEL

Wat is een 'bad bank'?

Een bad bank of 'vuilnisbank' is een staatsbank waarin slecht presterende onderdelen van een of meerdere banken worden ondergebracht. Er is binnen de bad bank geen grote tijdsdruk meer om die slechte investeringen af te ronden. Door de tijd te nemen zullen de verliezen op de leningen waarschijnlijk minder groot zijn. De 'good bank' heeft intussen geen last meer van de slechte leningen en kan zich dus weer richten op het uitlenen van geld aan bijvoorbeeld bedrijven en huizenkopers.

Wat zit er in de vuilnisbank die de Nederlandse overheid nu van SNS los knipt?

Daarin worden alle leningen ondergebracht van Property Finance, de vastgoedtak van SNS. Het gaat om een groot pakket aan vastgoedleningen ter waarde van ongeveer 8 miljard euro. Winkels, kantoren en woningbouwprojecten, waarvan een kleine 80 procent in Nederland staat. Bekende onderdelen zijn New Babylon in Den Haag, winkelcentrum The Wall langs de A2 bij Utrecht en het Spaanse golfresort Mosa Trajectum. Bijna al het geld voor die projecten heeft Property Finance zelf geleend op de kapitaalmarkt.

De leningen zijn afgesloten in een tijd van ongekend optimisme over de toekomst van de vastgoedmarkt. Maar sinds het uitbreken van de financiële crisis ziet dat er wat anders uit. Nederland kampt met een grote leegstand van kantoren en winkels. Panden die nog wel een huurder hebben, leveren veel minder op doordat de huren sterk gedaald zijn. Dat heeft consequenties voor de waarde van het vastgoed. In de brief die minister Dijsselbloem vrijdag naar de Tweede Kamer stuurde, schrijft hij dat de bank waarschijnlijk nog 2,4- tot 3,2 miljard euro moet afschrijven op de leningen. Het zal de komende jaren de kunst worden om dat verlies in de bad bank te beperken.

Hoe wil Dijsselbloem dat voor elkaar krijgen?

De staat zal toezichthouders en bestuurders bij de bad bank aanstellen. Die zullen waarschijnlijk een groot gedeelte van de uitstaande leningen herfinancieren. Nu de staat garant staat, kan de bank namelijk veel goedkoper en gemakkelijker geld lenen. Zo krijgen de bestuurders tijd om het bezit langzaam af te bouwen.

Vervolgens wordt van project tot project gekeken wat de beste kansen zijn. Voor die panden waarop de eigenaar nog trouw de rente betaalt, is misschien op korte termijn een nieuwe eigenaar te vinden. Voor sommige kwakkelende projecten is er op iets langere termijn, als de economie wat aantrekt, mogelijk een koper te vinden. Om dat te bevorderen, kan de bank bijvoorbeeld nieuwe huurders lokken met lage huren of het pand een andere bestemming geven. En voor totaal kansloze projecten is het de beste oplossing het verlies snel te nemen en voor een habbekrats te verpatsen aan de oudbetonhandelaar.

Zijn er internationaal meer van zulke vuilnisbanken geweest?

Ja, bijvoorbeeld in de VS en Duitsland. De beste vergelijking is waarschijnlijk de Zweedse vuilnisbank Securum. Die werd in 1992 opgericht toen Zweden in een grote bankencrisis verkeerde. De Nordbanken, deels in handen van de staat, had te veel slechte kredieten uitstaan, onder meer bij veel vastgoedfinancieringen. Securum nam de slechtste leningen over en kreeg een flinke kapitaalinjectie van de staat. In zes jaar wist Securum de volledige leningportefeuille af te bouwen, onder andere door sommige onderdelen te saneren en naar de beurs te brengen. Het uiteindelijke verlies was ongeveer de helft minder dan de overheid had verwacht toen de vuilnisbank werd opgericht.

Gaat die slechte overheidsbank nu concurreren met andere vastgoedfinanciers?

Het is nog onduidelijk hoe dat precies gaat uitpakken. Een staatsbank mag van Brussel niet de goedkoopste in de markt zijn. Maar in de wereld van het commercieel vastgoed is dat veel minder doorzichtig dan bijvoorbeeld de hypotheekmarkt. Het is dus wel zeker dat concurrenten van SNS Property Finance, zoals de voormalige vastgoedpoot van ING en FGH Bank, hier niet blij mee zullen zijn. Zij hebben eveneens panden gefinancierd die te kampen hebben met dalende huurinkomsten en leegstand. Waar de bad bank een lange adem heeft, moeten zij hun verliezen waarschijnlijk sneller nemen. Die concurrentie zal de mededingingscommissaris in Brussel de komende jaren zeker nauwgezet volgen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden