Bacterie houdt gif in bedwang

In een afvalverwerkende bacterie heeft een groep van Texelse, Nijmeegse en Delftse onderzoekers een bizar stofje ontdekt, dat nog nooit eerder in de natuur is gesignaleerd....

De onderzoekers, aangevoerd door Jaap Sinninghe Damsté van het NIOZ op Texel, publiceren hun bevindingen deze week in Nature (17 oktober). Ze ontdekten het vetzuur in een bacterie die sinds deze zomer in Rotterdam in een rioolwaterzuiveringsinstallatie fungeert.

Die zogeheten anammox-bacterie gebruikt het spul in een heel strak membraan om giftige stoffen in toom te houden, en te voorkomen dat ze zich in zijn cel verspreiden. Het gif, hydrazine (dat ook wel als raketbrandstof wordt gebruikt), is een tussenproduct in een chemische reactie waarbij de bacterie schadelijke stikstofverbindingen in onschuldig stikstofgas omzet. Vandaar het gebruik in de waterzuiveringsinstallatie.

Het ontdekte vetzuur bestaat uit een reeks van ringvormige koolwaterstoffen. Deze structuur maakt de moleculen zo star, zegt de Nijmeegse onderzoeker prof. dr. ir. Mike Jetten, dat ze heel goed gebruikt kunnen worden in optische schakelingen. Dergelijke leidinkjes dienen een heel nauwkeurige lengte te hebben.

Het is de industrie tot dusver niet gelukt om het vetzuur in bruikbare hoeveelheden te fabriceren. 'Terwijl een bacterie het blijkbaar uit afvalwater kan maken', zegt Jetten. Hoe die dat doet is onduidelijk. 'De natuur is toch net iets slimmer dan wij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden