Babyloniërs begrepen economie best aardig

De economie van het oude Babylonië was in grote lijnen al een markteconomie, veel meer dan lang gedacht.

AMSTERDAM - De Babyloniërs zelf hadden zelfs al een ruwe vorm van economische wetenschap, stelt de Amsterdamse oudheidkundige Reinhard Pirngruber in het proefschrift waarop hij vandaag hoopt te promoveren.


Volgens Pirngruber begrepen de Babyloniërs dat het verloop van prijzen cyclisch was. Daarom koppelden ze dat aan andere cyclische gebeurtenissen zoals eclipsen en overstromingen. Een speciale positie van het sterrenbeeld schorpioen ten opzichte van de maan voorspelde bijvoorbeeld een sprinkhanenplaag, en dus prijsstijgingen.


Hoe wonderlijk de formuleringen voor ons ook zijn ('als een ooi een leeuw baart, zal de waarde van handel dalen') - de feiten zijn zo nauwkeurig geregistreerd dat Pirngruber er hedendaagse economische modellen op kon loslaten.


In zijn proefschrift laat Pirngruber zien dat prijzen van belangrijke goederen zoals gerst, dadels en wol tussen 400 en 414 v. Chr. sterk afhankelijk waren van onder meer oorlog en natuurgeweld - veel meer dan tegenwoordig. In het voorjaar van 346 v. Chr. stegen de prijzen van gerst in Babylon bijvoorbeeld dramatisch. Het gevolg van een sprinkhanenplaag: daarvóór leverde 117 liter gerst een zilveren sjekel op en een paar weken later kreeg de koper nog maar 69 liter voor zijn sjekel.


Voor zijn onderzoek gebruikte Pirngruber de zogenoemde Astronomische Dagboeken, kleitabletten met spijkerschrift die informatie bevatten over de stand van sterren en planeten, eclipsen en opmerkelijke gebeurtenissen en dus ook over de prijzen van gerst.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden