Baby Doc gokte en verloor

PORT-AU-PRINCE - Toen Jean-Claude Duvalier, bijgenaamd Baby Doc, vorige week plotseling terugkeerde uit ballingschap met de mededeling dat hij zijn verwoest vaderland wilde helpen, waren veel Haïtianen bang. Zij vreesden dat de voormalige dictator was teruggekomen om een nieuwe greep naar de macht te doen.


Hoewel Duvalier al jaren ervan wordt beschuldigd tijdens zijn regime (1971-1986) de staatskas te hebben geplunderd en ruim 300 miljoen euro te hebben verduisterd, voordat hij 25 jaar geleden naar Frankrijk vluchtte, zeggen veel van zijn vrienden en advocaten dat een groot deel van zijn fortuin is verdwenen. Het zou zijn opgegaan aan een exorbitant leven, juwelen, luxe villa's en auto's en een dure echtscheiding van zijn ex-vrouw Michèle Bennett.


Nog deze week antwoorde een van de raadslieden van Duvalier, toen zijn cliënt door de Haïtiaanse politie naar de rechtbank werd gebracht, op de vraag hoe Duvalier zich bedroop: 'Met de hulp van zijn vrienden.'


Opmerkelijk is dat de 59-jarige oud-dictator nog 6 miljoen dollar heeft staan op een bevroren bankrekening in Zwitserland. En hij herhaaldelijk heeft verklaard alles eraan te zullen doen om dit bedrag weer in handen te krijgen. Daarom geloven Haïtiaanse gezagsdragers, mensenrechtenactivisten en politieke waarnemers dat Duvalier wel eens uitsluitend zou kunnen zijn teruggekeerd naar Haïti met de bedoeling nog gauw zijn slag te slaan voordat een nieuwe Zwitserse wet hem het veel lastiger zou maken om die 6 miljoen te pakken te krijgen. Volgens deze nieuwe wet kan Zwitserland makkelijker en sneller geldbedragen die dictators op Zwitserse rekeningen hebben gezet teruggeven aan de landen die het slachtoffer zijn geworden van hun roofzuchtige leiders.


Maar de nieuwe wet treedt pas op 1 februari in werking, wat eens te meer een verklaring zou zijn voor Duvaliers opmerkelijke reis.


Want volgens de huidige wet kunnen landen alleen de miljoenen op de Zwitserse rekeningen terugvorderen als ze kunnen aantonen dat ze een strafrechtelijk onderzoek zijn begonnen naar hun oud-leiders. Als Duvalier dus Haïti had kunnen bezoeken en zoals gepland op 21 januari weer naar Frankrijk was vertrokken, had hij kunnen beweren dat de Haïtianen hem niet meer wilden vervolgen. En daarmee waren de 6 miljoen dollar voor hem geweest.


'Dit was een gok. Duidelijk', aldus een waarnemer die anoniem wenst te blijven omdat hij samenwerkt met de Haìtiaanse regering. 'Hij heeft gegokt omdat hij krap bij kas zit en zijn gezondheid hem in de steek laat. Wat had hij dus te verliezen?'


Maar Duvaliers plannetje is mislukt. Hij werd deze week aangehouden en angeklaagd wegens corruptie en diefstal van overheidsgelden tijdens zijn bewind. Daarnaast hebben de Haïtiaanse journaliste Michèle Montas en drie anderen klachten ingediend tegen Duvalier wegens misdaden tegen de menselijkheid.


Een van zijn advocaten erkent dat de zaken niet echt goed hebben uitgepakt. Om er aan toe te voegen dat Duvalier slechts de bevroren miljoenen wilde hebben zodat hij het geld aan het Rode Kruis kon schenken voor haar hulp aan de slachtoffers van de aardbeving van begin 2010.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden