Babbelend koetsverkeer hobbelt door Boedapest

'Ik heb gewonnen!' Buck maakt een vreugdedansje om zijn auto. Het voertuig is vrij. De gele wielklem die negen maanden om de linker achterband zat is verdwenen....

Negen maanden heeft Buck geweigerd naar de politie te gaan en zijn parkeer- en wielklemboete te betalen, en nu heeft de politie zich geruisloos gewonnen gegeven. Een dag voor kerstmis is de wielklem verwijderd zonder dat Buck een cent heeft hoeven betalen.

In de sneeuw elders in de straat blinken helderrode plastic zakjes: weggegooide parkeerbekeuringen van andere automobilisten die de Boedapestse politie al even serieus nemen als Buck. 'Niemand betaalt die bekeuringen', zegt Bela, een notoir niet-betaler, 'want ze worden nooit geïnd.'

Helemaal waar is dat natuurlijk niet. Er zijn altijd mensen die braaf met de regenvrij verpakte acceptgirootjes naar het postkantoor gaan en hun 840 forint (ongeveer acht gulden) betalen. Wel waar is, dat wie niet betaalt nooit meer iets hoort.

Tien jaar na de omwenteling van 1989 zit het systeem van recht en orde in Hongarije op straatniveau nog altijd niet waterdicht in elkaar. Het verkeer wordt gedomineerd door een lichte vorm van anarchie en een verregaand laissez-faire.

Het weggedrag van de Hongaren is doordrenkt van dit laissez-fair. Hongaren zijn de belabberdste automobilisten van Europa. Ze kruipen achter het stuur en doen maar wat hun gevoel ze vervolgens ingeeft.

Sommige mensen verklaren dit weggedrag van de Hongaren vanuit de historie. Zij berijden hun auto's nog altijd alsof het koetsen zijn - niet toevallig is het Hongaarse woord voor auto ook 'kocsi' wat inderdaad koets betekent. In slakkengang schuiven ze door de stad, waar ze zich pas op hun gemak voelen als ze in een file staan. Daar komt de kocsi namelijk pas goed tot zijn recht: een rijdend kabinetje dat niet gemaakt is om je snel in te verplaatsen, maar voor de gezelligheid: om sigarettenrokend heftige gesprekken te voeren met je medepassagiers.

Autorijden is een sociaal gebeuren, zogezegd - wat wordt benadrukt door het zwaaien: wie erin slaagt zich met zijn auto in een rij naar binnen te wurmen zwaait naar zijn achterbuurman om hem te bedanken dat die hem (al is het knarsetandend) heeft laten voorgaan.

Voor echte regels is in dit babbelende koetsverkeer geen plaats. Alles wordt teruggebracht tot een kwestie van gevoel.

Iedereen hobbelt voort op de rijstrook waarop hij toevallig zit (Hongarije is het enige Europese land waar rechts inhalen normaal is) tot hij besluit iets anders te doen. Dan is alles mogelijk. Onvoorgesorteerd drie rijstroken oversteken om af te slaan, stoppen op de linkerbaan van de snelweg om iemand op te pikken die aan de overkant staat te zwaaien, parkeren op de uitvoegstrook.

Hongaren zetten hun auto's aan de kant van de weg of het een ezeltje is dat moet gaan grazen. Half op de stoep, dubbel op de weg, midden op een kruispunt. Waar het de koetsier maar invalt, gooit hij zijn anker uit.

En het mag allemaal. Want iedereen doet het. Stop- en parkeerverboden gelden alleen maar zolang er niemand staat. Maar zodra de eerste Trabant is neergestreken vormt zich een rij, en zodra er eenmaal ergens een rij staat is parkeren voortaan toegestaan.

De wielklem is gereserveerd voor de binnenstad van Boedapest, waar zelfs zo nu en dan uiterst hinderlijk geparkeerde auto's worden weggesleept. De klem - die pas na dagen wanbetaald parkeren wordt aangebracht - leek onverbiddelijk. Een geel teken van vooruitgang op weg naar een moderne geordende Europese rechtsstaat. Hongarije werd eindelijk volwassen.

Tot Bucks Golf bewees dat ook deze onverbiddelijkheid kennelijk nog altijd zijn grenzen heeft. Buck heeft gewonnen. De Golf staat, twee weken na kerst, nog steeds op dezelfde plaats. De parkeerwachters nemen niet eens meer de moeite een bekeuring onder de ruitenwissers te plaatsen. Ze hebben het opgegeven, en daarmee toch weer opnieuw toegegeven aan de aloude (post) communistische neiging de zaken op hun beloop te laten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.