Nieuws

Baas Spelen in Tokio stapt op vanwege seksistische opmerkingen: ‘Het spijt mij’

Yoshido Mori, de voorzitter van het organisatiecomité van de Olympische Spelen van Tokio, is vrijdag afgetreden wegens de ophef over zijn seksistische uitspraken over vrouwen. Zijn aanstaande vertrek, nog geen zes maanden voor de openingsceremonie, betekent nieuwe complicaties voor de door de pandemie gekwelde Zomerspelen.

Yoshiro Mori arriveert vrijdag bij de bijeenkomst waar hij zijn aftreden bekendmaakt. Beeld AFP
Yoshiro Mori arriveert vrijdag bij de bijeenkomst waar hij zijn aftreden bekendmaakt.Beeld AFP

‘Mijn ongepaste uitspraken hebben voor veel opschudding gezorgd’, zei Mori voorafgaand aan een vergadering van het organisatiecomité. ‘Het spijt mij.’ Hij benadrukte dat hij de gewraakte uitspraken niet met opzet had gedaan en dat hij geen vooroordelen had over vrouwen. ‘Ik heb altijd geprobeerd om vrouwen zoveel mogelijk te steunen’, aldus de Japanner. De 83-jarige oud-premier betoogde dat het belangrijkste nu is dat de Olympische Spelen een succes worden.

De affaire-Mori begon vorige week, toen hij zei dat vrouwen tijdens vergaderingen te lang aan het woord zijn en daarom in hun spreektijd moesten worden beperkt. Die opmerkingen kwamen Mori, die sinds zijn korte periode als premier van Japan van 2000 tot 2001 berucht werd wegens zijn botte uitlatingen, op een golf van verontwaardiging te staan.

Een actie die oproept tot zijn afstreden op sociale media, aangevuurd door oud-tenniskampioen Naomi Osaka, leverde 146 duizend handtekeningen op. In de Japanse politiek is het niet gebruikelijk dat leiders worden weggestuurd: de druk wordt met beleefd geformuleerde, maar vernietigende kritiek opgevoerd tot er binnenskamers consensus is dat een politicus beter kan opstappen. Het was slechts wachten op een vergadering waarin Mori de eer aan zichzelf hield en opstapte.

Er waren geruchten dat de vorig jaar wegens gezondheidsproblemen afgetreden premier Shinzo Abe in beeld was om Mori op te volgen, maar Mori heeft op donderdag contact gehad met de man die de klus waarschijnlijk overneemt, Saburo Kawabuchi, voormalig voorzitter van de Japanse voetbalbond. De 84-jarige Kawabuchi is nu als burgemeester van het olympisch Dorp al bij de Spelen betrokken.

Vorige week probeerde Mori zijn huid te redden met halfslachtige verontschuldigingen. ‘Ik spreek tegenwoordig niet zoveel vrouwen,’ aldus de conservatieve oud-voorzitter van de Japanse rugbybond. Wat het Internationaal Olympisch Comitee (IOC) betreft was de zaak daarmee afgedaan, maar in de Japanse sportwereld en politiek leidde Mori’s mislukte excuses juist tot een nieuwe golf verontwaardiging.

Belangrijke olympische sponsors zoals Toyota namen afstand van Mori, omdat zijn opvattingen over vrouwen niet passen bij de Olympische Spelen en hun bedrijfscultuur. Daarbij kwam verzet van bestuurders, zoals Yuriko Koike, de gouverneur van gaststad Tokio. Koike weigert met Mori, het IOC en de Japanse minister die over de Spelen gaat te vergaderen, omdat ze vindt dat haar deelname ‘onder de huidige omstandigheden geen positieve boodschap is’. Daarna ging ook het IOC overstag door Mori alsnog te veroordelen.

Ondanks een excuusbrief van het Japans uitvoerend comité aan alle 80.000 vrijwilligers regent het opzeggingen van Japanners die wegens Mori's gedateerde, conservatieve opmerkingen niet meer willen helpen bij de Spelen, die juist streven naar gelijke deelname van alle sporters, ongeacht hun geslacht of afkomst. Het enthousiasme voor het evenement, dat vorige zomer moest worden uitgesteld wegens de pandemie, heeft door de affaire-Mori een nieuw dieptepunt bereikt. Volgens een opiniepeiling van Kyodo Nieuws is nu slechts 14,5 procent van de Japanners voorstander de Spelen dit jaar door te laten gaan.

Officieel wil het IOC noch de Japanse regering weten van uitstel of annulering, maar echt groen licht is er ook niet voor de komst van 15.400 atleten en hun entourage. Japan heeft de grenzen nu nog potdicht wegens corona. Met draaiboeken vol quarantainemaatregelen en andere regels probeert Japan te voorkomen dat de Spelen uitmonden in een superspreader evenement. Deze week zei de Japanse premier Yoshihide Suga dat de veiligheid afhangt van de snelheid waarmee sporters en organisatoren kunnen worden gevaccineerd. Zelf is Japan, dat volgende week zou beginnen met inenten, daar vrij laat mee.

Neem daarbij de ophef rond Mori, die met zijn sportieve en politieke netwerk als onmisbaar voor de Zomerspelen werd beschouwd. Zijn vertrek is het zoveelste schandaal rond de olympiade in Japan, die in 2019 al twee bestuurders de kop heeft gekost. Het Japans Olympisch Comitee verloor Tsunaka Tadeko, de man die de Spelen naar Tokyo had gehaald, aan een corruptieschandaal, waarbij Tadeka wordt verdacht van het omkopen van twee IOC-leden om hun steun voor Tokio als gastheer voor de Zomerspelen te krijgen. Daarna vertrok een sportminister wegens verschillende blunders, zoals een ongevoelige reactie op het uitvallen van een Japanse olympisch zwemtalent dat aan leukemie lijdt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden