Baarmoedertransplantatie riskante affaire

Zwanger met de baarmoeder van iemand anders: het klinkt fascinerend maar Nederlandse gynaecologen waarschuwen voor de risico's en voor valse hoop. Zweedse artsen maakten deze week bekend dat ze bij negen vrouwen een baarmoedertransplantatie hebben uitgevoerd in de hoop dat zij via ivf zwanger kunnen raken. De vraag is of dat mogelijk is.

AMSTERDAM - Hoogleraar gynaecologie Bart Fauser (UMC Utrecht) is terughoudend. De afgelopen jaren is elders twee keer eerder een baarmoedertransplantatie uitgevoerd, in Saoedi-Arabië en Turkije. Het succes bij de negen Zweedse vrouwen betitelt hij als 'een medische doorbraak'. Maar hij beklemtoont dat de ingreep slechts geschikt is voor een kleine groep vrouwen en risico's kent. Een zwangerschap bewerkstelligen in een donorbaarmoeder is bovendien niet eenvoudig, zegt hij. De vrouwen moeten zware medicijnen slikken om hun afweer te onderdrukken. En kan de nieuwe (hier en daar vastgehechte) baarmoeder wel zo enorm groeien en is de doorbloeding overal adequaat?


Tot nu toe is één zwangerschap gerapporteerd: een 22-jarige Turkse, die drie jaar geleden de baarmoeder kreeg van een hersendode vrouw, raakte vorig jaar zwanger na ivf. Na acht weken bleek het embryo niet meer in leven. De Zweedse vrouwen, die hun baarmoeder kregen van een familielid, gaan ook proberen zwanger te worden. Zij zijn geboren zonder baarmoeder of raakten die kwijt door kanker. Het is de bedoeling dat na maximaal twee zwangerschappen hun gedoneerde baarmoeder weer wordt weggehaald om te voorkomen dat ze levenslang zware medicatie moeten slikken.


Fauser zegt dat aan de transplantatie naast medische ook ethische bezwaren kleven. Een baarmoeder is geen levensreddend orgaan en voor de ingreep moeten twee gezonde vrouwen een zware operatie ondergaan. Gynaecologen hebben daarom een internationale medisch-ethische richtlijn opgesteld. Daar staat ook in dat de ontvanger genetisch een vrouw moet zijn. Transplantatie bij transgenders gaat nu nog te ver, aldus de richtlijn, maar moet in de toekomst niet worden uitgesloten.


Vrouwen zonder baarmoeder kunnen nu alleen een genetisch eigen kind krijgen met behulp van hoogtechnologisch draagmoederschap. Daarbij wordt het embryo van de wensouders door een andere vrouw gedragen. Psychisch en juridisch is dat een zware weg, aldus Fauser.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden