B.d.

Het is in Nederland met politieke coryfeeën net als met generaals b.d. in de krijgsmacht. Er zijn er ontzettend veel van, en allemaal willen ze dolgraag laten merken dat ze nog bestaan....

Nu kan de Clingendael-generaal wel zeggen dat het in Uruzgan niet pluis is, maar daar gaat Kamp over. Roger van Boxtel mag op bevrijdingsdag in Wageningen gerust humaan doen over oude asielzoekers, maar mevrouw Verdonk beslist of die wel of niet op een inhumaan vliegtuig worden gezet. En hoe Marcel van Dam ook dreigt dat hij samen met Catherine Keyl een bejaardenpartij begint, Wouter Bos blijft de baas binnen de Partij van de Arbeid.

Hieruit volgt meteen de definitie van een coryfee. Een coryfee is iemand die niets meer te vertellen heeft.

Waarom wordt er dan toch naar ze geluisterd?

Dat komt door de media. Daar worden ze eerst vanwege hun analyse ingehuurd als 'columnist' voor studio of krant, en zodra ze dan een enkele keer uit hun slof schieten, brengen alle dag- en weekbladen, alle actualiteitenrubrieken, alle teleteksten en alle internetsites hun mening als het grootste nieuws van de dag.

Het komt met andere woorden dubbelop door de media. Die pompen met elkaar liefst dag in dag uit opinies rond die ze eerst opblazen tot feiten, om er vervolgens de krant mee te openen. En dan maar klagen dat de abonnees weglopen.

Televisie kan er trouwens ook mee terecht.

Daar heb ik de afgelopen dagen Van Dam om zijn heldhaftige column (hij is overigens niet eens meer lid van de partij: wanbetaling, de krent) behalve een coryfee ook een prominent, een geweldenaar en een kanon horen noemen, maar als vleesgeworden sociaal-democraat ook 'een figuur om wie je niet zomaar heen kunt'.

Heeft hij dan ooit een kabinet ten val gebracht of heeft hij er een keer principieel (om Lockheed bijvoorbeeld) ontslag uit genomen? Nooit. Evenmin als de Clingendael-generaal wel eens een stad heeft veroverd of een veldslag heeft gewonnen.

Maar ze schrijven elke week in de Volkskrant, of ze zijn kind aan huis bij Karel van de Graaf - en dat is genoeg. Dat boezemt als het er op aan komt misschien nog wel meer eerbied in dan ze vroeger genoten toen ze nog in de kazerne of in de Tweede Kamer werkten.

De ene coryfee haalt ook dikwijls de andere uit. Zeg Van Dam, en daar verschijnt ineens ook Peper. Prototype van de coryfee. Sinds hij in het kabinet Kok-II in een altijd geheim gebleven nota zijn licht liet schijnen over de hele politiek in de hele 21ste eeuw, was hij eigenlijk al coryfee honoris causa - en kort daarna trok hij de enige conclusie: hij werd b.d.

Zeg trouwens Peper, en je denkt onwillekeurig aan Neelie Kroes met wie hij toen nog getrouwd was, en die in Gorinchem en Woerden (samen met hem?) voor 6,1 miljoen euro kantoorpanden had gekocht van vastgoedhandelaar Jan-Dirk Paarlberg, die we intussen Jan-Dirk P. moeten noemen.

Neelie is ook een geboren coryfee. Nu doet ze er Europa nog bij, maar te rechter zijde van het politieke spectrum zal ze straks - zonder formeel nog iets te vertellen te hebben - even invloedrijk worden als Van Dam op links.

Ik droom er wel eens van dat straks, als we Balkenende en zijn eigenaardige gezelschap het heilige kruis na hebben gegeven - dat dan alle Nederlandse coryfeeën zich verenigen om in een nationaal kabinet nog éénmaal te laten zien hoe het moet.

En alle Clingendael-generaals dan uiteraard weer in battledress naar Uruzgan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden