Azoren maken zich op voor zeldzame januari-orkaan Alex

De Azoren, een Portugese eilandengroep in de Atlantische Oceaan, maken zich vrijdag op voor de komst van orkaan Alex. Dat er in januari een orkaan over die oceaan trekt, is zeer bijzonder. De laatste keer dat in de eerste maand van het jaar een orkaan in de Atlantische Oceaan voorkwam was 78 jaar geleden.

Satellietbeeld van orkaan Alex Beeld Getty

De Portugese weerdienst hanteert voor de negen eilanden van de Azoren code rood voor de hoeveelheid regen (100-150 millimeter), de hoge windsnelheden (rond de 135 km/u met uitschieters tot 150 km/u) en golven die 10 tot 14 meter hoog kunnen zijn.

Vooral de centrale eilanden Faial, Pico, Sao Jorge, Graciosa en Terceira alsook de oostelijke eilanden São Miguel en Santa Marta krijgen het zwaar te verduren als gevolg van orkaan Alex. Scholen en kantoren zijn uit voorzorg gesloten. De autoriteiten hebben de 250 duizend inwoners van de eilandengroep gevraagd om binnen te blijven.

Alex ontstond in de buurt van Bermuda als een gewoon lagedrukgebied, door de botsing van twee luchtsoorten. Vervolgens groeide Alex uit tot eerst een storm en nu dus een orkaan, met een klein oog waaromheen stevige regen- en onweersbuien draaien. Dat dit zo vroeg in het jaar is gebeurd, ligt volgens weerman Michiel Severin van Weerplaza aan de klimaatverandering.

Warm zeewater

Een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van een orkaan is namelijk warm zeewater. Het verklaart waarom het orkaanseizoen op de Atlantische Oceaan normaal gesproken in juni begint, piekt in september en in november weer voorbij is. 'Als gevolg van klimaatverandering zijn de oceanen op aarde al jaren aan het opwarmen. Nu al zien wij temperaturen die gemiddeld 2 tot 3 graden warmer liggen dan in de jaren tachtig. Dat betekent dat depressies boven de Atlantische Oceaan veel meer maanden de kans krijgen om energie uit het warmere zeewater te halen.'

Als de atmosferische omstandigheden ook nog eens gunstig zijn, zoals in het geval van Alex is gebeurd, is de kans groot dat een gewone depressie zich kan ontwikkelen tot een orkaan. Tot nu toe was de vroegst bekende storm die in januari ontstond een orkaan op 3 januari 1938. Deze had nog geen naam omdat pas sinds 1945 stormen en orkanen officieel worden benoemd.

Daarnaast maakten meteorologische diensten in 1954 melding van orkaan Alice, maar deze telt feitelijk niet mee omdat deze al in december was ontstaan. Dat was ook het geval bij de twee andere stormen in de maand januari die sinds 1851 zijn geregistreerd. Toch twijfelt weerman Severin er niet aan dat Alex geen uitzondering blijft. 'Dit gaat de komende jaren vaker gebeuren.'

Nederland

Alex is volgens Severin vandaag op zijn krachtigst. Bang dat de orkaan uiteindelijk het Europese vasteland zal bereiken hoeven we niet te zijn. Wel is Alex van invloed op weersvoorspelling voor Nederland voor de komende dagen. 'Door de wat onzekere koers van Alex hebben meteorologen moeite om precies te voorspellen wat voor dagtemperaturen we in de loop van volgende week kunnen verwachten. Die lopen nu uiteen van één graad onder het vriespunt tot zeven graden boven nul.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.