Aznar las in de krant hoe gevaarlijk Saddam was

Ethisch reveil in Spanje! Jazeker, de politici gaan keurige mensen worden die de waarheid en niets dan de waarheid vertellen....

Daarvan knippert de burger toch even met zijn ogen. De belofte wekt immers de suggestie dat hij in de andere functie die hij bekleedt, die van minister van Sociale Zaken, wel liegt. Of dat zijn voorganger, de tot erfgenaam van Aznar benoemde Mariano Rajoy, het niet zo nauw nam met de waarheid.

Maar nu hebben we dus een witte raaf in de gedaante van een woordvoerder. Want Spaanse politici liegen als de beulen. Tenminste, dat roepen ze altijd en eeuwig van elkaar, en meer dan eens blijken de beschuldigingen gerechtvaardigd. Vaak heet leugengedrag eufemistisch 'onverantwoordelijk' of 'frivool'. Maar Aznar wordt steeds vaker kort en krachtig voor leugenaar uitgemaakt.

De Spaanse premier heeft als trouwste bondgenoot altijd Bush en Blair nagepraat inzake Irak. Toen die in eigen huis in de problemen kwamen wegens het 'opseksen' van rapporten over het gevaar Saddam, lag het voor de hand dat ook Aznar de adem van de oppositie in zijn nek zou gaan voelen. En inderdaad, hij is voor de socialisten niet langer een simpele leugenaar, maar de opperleugenaar van het land.

De chef van de Spaanse geheime dienst wordt in het parlement aan de tand gevoeld. Nee, zegt hij, wij hebben geen enkele aanwijzing voor het bestaan van banden tussen Saddam en Al Qa'ida. Wij vinden die zelfs onwaarschijnlijk, omdat de fanatieke moslims nooit veel hebben opgehad met het bewind van Saddam. Dit hebben wij al voor het begin van de oorlog aan de regering gemeld. Net als dat wij geen bewijzen hadden voor het bestaan van massavernietigingswapens.

Aznar verklaarde in die tijd echter dat de banden een feit waren, geen speculatie. En dat de terroristen een direct gevaar voor Spanje vormden. Bewijs, aldus Aznar: de arrestatie van enkele terroristen in Catalonië die aanslagen met chemische wapens voorbereidden. Een week later moest de rechter hen vrijlaten en toegeven dat de gevonden chemicaliën waren wat de arrestanten zeiden: waspoeder.

Toen de gevreesde wapens maar niet getraceerd konden worden, bleef Aznar volhouden: wacht maar, ze worden heus wel gevonden. Bovendien had de Spaanse regering zich nooit gebaseerd op eigen informatie, maar louter op Amerikaanse en Britse rapporten. Die eigen informatie bestond wel, blijkt nu, maar kwam niet goed uit.

Wanneer de beroemde rapporten ook niet zuiver op de graat blijken te zijn, zegt Aznar dat ze natuurlijk niet echt doorslaggevend waren. Hij heeft zijn beslissingen over Irak, dat wil zeggen de steun aan de invasie door de Amerikanen en Britten, genomen op basis van VN-rapporten. Welke VN-rapporten mogen dat dan wel zijn? Wat zeurt die oppositie toch? De invasie was trouwens niets anders dan de uitvoering van een resolutie van de Veiligheidsraad.

Ook niet goed? Nou vooruit, in dit uitzonderlijke geval mag het volk kennis nemen van de geheime bron die Aznar raadpleegde: dat Saddam een gevaar voor de wereld was, had hij in de krant gelezen! Iedereen die de internationale pers een beetje volgt kon het weten, zegt de premier, die laat doorschemeren dat hij, hoewel hij het Engels niet beheerst, af en toe wel eens een blik werpt in The New York Times.

De oppositie is woedend over het opzichtige gedraai van de premier, maar die laat de kritiek langs zich afglijden. Herhaalde verzoeken om in het parlement tekst en uitleg te komen geven, negeert hij eenvoudig. De hele zomer heeft hij zich niet gemeld voor een serieus debat, ondanks de verslechterende situatie in Irak, waar ook Spaanse soldaten present zijn. Hij kwam vorige week wel even opdagen voor het vragenuurtje, maar daarin is het vaste antwoord op elke vraag aan Aznar: kijk naar je eigen, onverantwoordelijk sujet.

'De wals' heet de absolute meerderheid van de Partido Popular van de premier. Als een stoomwals verplettert de fractie alle kritiek en initiatieven van andere partijen. Omdat er uit de PP in geen jaren dissidente geluiden zijn opgestegen, kan Aznar zonder probleem doen en laten wat hij wil.

Plotseling wemelt het van de PP-afgevaardigden die ook The New York Times als lijfblad blijken te hebben. Hebben we niet alleen een ethisch, maar ook een cultureel reveil. Eens kijken hoe lang de nieuwe regeringswoordvoerder het volhoudt om gewoon stiekem de Spaanse kranten, met verklaringen van de chef van de geheime dienst, te blijven lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden