Aziaten demonstreren voor betere arbeidsrechten

Tienduizenden arbeiders hebben maandag in zo’n twaalf steden in Indonesië gedemonstreerd tegen aantasting van hun arbeidsrechten. In hoofdstad Jakarta belaagden ze het presidentieel paleis, de parlementsgebouwen en het vliegveld....

Van onze correspondent Michel Maas

De vakbonden hadden een nationale staking afgeroepen, en de autoriteiten hadden zich voorbereid op het allerergste. Meer dan 20 duizend veiligheidstroepen waren ingezet om de rust te bewaren. Ook in de Philippijnse hoofdstad Manilla was een grote troepenmacht samengetrokken om mogelijke ongeregeldheden het hoofd te bieden.

De zenuwen van de Indonesische regering en de demonstranten waren maandag tot het uiterste gespannen. Enkele weken geleden was een demonstratie van zo’n 10 duizend arbeiders in de hoofdstad uit de hand gelopen. Ze staken auto’s in brand en gooiden ruiten van gebouwen in.

Aan de vooravond van de Dag van de Arbeid dreigden de gouverneur van Jakarta, ex-generaal Sutiyoso, en de commandant van politie Firman Gani dat iedereen die zich aan dat soort ‘anarchistische acties’ te buiten zou gaan, ter plekke zou worden neergeschoten. Die ‘intimidatie’ zoals ex-president Abdurrahman Wahid het noemde, werkte. De dag verliep zonder incidenten.

De vakbonden demonstreerden in Jakarta tegen een herziening van de arbeidswet. De regering wil de regels voor bedrijven versoepelen om Indonesië aantrekkelijker te maken voor vooral buitenlandse investeerders. Dat zou betekenen dat arbeiders gemakkelijker ontslagen kunnen worden en dat ook hun vertrekpremie omlaag gaat. Ook de demonstratie van enkele weken geleden was gericht tegen deze wetswijziging. Uit angst voor grotere onlusten trok de regering de wetsherziening haastig terug, ‘voor overleg’. Recente forse verhogingen van de brandstofprijzen hebben prijzen van bijna alle eerste levensbehoeften omhoog gejaagd. Onder het volk groeit de onvrede daarover, en de regering vreest dat dit kan leiden tot veel bredere protesten.

De Indonesische bonden zijn niet tevreden met het intrekken van de arbeidswet. Zij willen de verzekering dat de herziening voorgoed in de prullenbak verdwijnt. Vice-president Jusuf Kalla liet maandag echter weten dat de regering daar niet aan denkt. Indonesië heeft dringend nieuwe investeerders nodig om de kwakkelende economie weer te laten aantrekken. De in 2003 ingevoerde arbeidswet belemmert volgens de regering het investeringsklimaat. Zij kent hoge vertrekpremies van meer dan een jaarsalaris toe aan ontslagen werknemers, wat geen luxe is in een land zonder werkloosheidsvoorzieningen. Het inhuren van tijdelijke krachten is verboden. De bonden willen deze rechten niet meer kwijt.

De concurrentie in de woelige economie van Zuidoost-Azië is moordend. Landen als Indonesië, Maleisië, Vietnam en Thailand zijn tot bijna alles bereid om maar buitenlandse bedrijven binnen te halen. Dat gaat veelal ten koste van de rechten van de arbeiders.

De Dag van de Arbeid is bij uitstek de dag waarop die arbeiders hun ongenoegen uiten. Geen regering ziet graag dat arbeiders massaal de straat op gaan. In Manilla was de spanning misschien nog groter dan in Jakarta. Ook in de Philippijnse hoofdstad waren duizenden militairen en politiemannen samengetrokken. Zij moesten een herhaling van de gebeurtenissen van 1 mei 2001 te voorkomen. Op die dag bestormden arbeiders en aanhangers van de afgezetten president Joseph Estrada het paleis van president Gloria Arroyo.

De politiemacht zorgde ervoor dat de demonstranten ditmaal niet in de buurt van het paleis kwamen. De duizenden Philippijnse demonstranten, arbeiders en aanhangers van Estrada, eisten een verlaging van de ook daar sterk gestegen brandstofprijzen. Zij drongen aan op het aftreden van de president. Arroyo probeerde de gemoederen te bedaren door de arbeiders een pakket van eenmalige uitkeringen te beloven.

In Cambodja waren demonstraties helemaal verboden. Enkele duizenden mensen die desondanks de straat op gingen werden door oproerpolitie tegengehouden. De voorzitter van de grootste vakbond, Chea Mony, werd korte tijd gearresteerd. In de Thaise hoofdstad Bangkok gingen vijfduizend mensen de straat op voor een verhoging van het minimum dagloon met 25 procent.

In Bangladesh gingen arbeiders de straat op voor hogere lonen en betere arbeidsomstandigheden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden