AzG eist onafhankelijk onderzoek naar bombardement

Artsen zonder Grenzen neemt geen genoegen met het door de Verenigde Staten geleide internationale onderzoek naar het bombardement zaterdag op een ziekenhuis van de organisatie in de Afghaanse stad Kunduz. Als het aan AzG ligt, neemt een onafhankelijke partij de zaak onder de loep.

De ingang van het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen in Kunduz.Beeld reuters

'Het zou volstrekt onvoldoende zijn alleen te vertrouwen op een intern onderzoek van een betrokken partij', zei algemeen directeur Christopher Stokes zondag. Het ziekenhuis werd zaterdagochtend vroeg divers malen geraakt, waarschijnlijk door een Amerikaans toestel dat het Afghaanse leger bijstond met het heroveren van de stad, die vorige week maandag plotseling in handen was gevallen van de Taliban.

Twaalf stafleden en tien patiënten, onder wie drie kinderen, kwamen bij de bombardementen op het AzG-ziekenhuis om het leven. 'Ervan uitgaande dat een oorlogsmisdrijf is gepleegd, eist Artsen zonder Grenzen een volledig en onafhankelijk onderzoek naar de gebeurtenis', aldus Stokes.

Het gebombardeerde ziekenhuis in KunduzBeeld ap

Onafhankelijk onderzoek

Ook secretaris-generaal Ban Ki-moon van de VN riep dit weekend op tot een 'diepgaand en onafhankelijk' onderzoek. Volgens de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, Zeid Ra'ad al-Hussein, is de luchtaanval 'uitermate tragisch, onaanvaardbaar en mogelijk zelfs een oorlogsmisdrijf'.

De NAVO meldde zondag dat het internationale onderzoek naar het bombardement waarschijnlijk binnen enkele dagen is afgerond. De Amerikaanse president Barack Obama heeft het Pentagon opdracht gegeven tot een onderzoek. Hij sprak zijn medeleven uit met de slachtoffers van het 'tragisch incident'.

Volgens het Afghaanse ministerie van Defensie was vanuit het ziekenhuis door Talibanstrijders geschoten op buitenlandse troepen in de omgeving, maar dit werd door AzG met stelligheid tegengesproken. 'De hekken van het ziekenhuis waren de hele nacht dicht. Niemand anders dan stafleden, patiënten en bewakers waren binnen toen het bombardement plaatsvond', aldus een verklaring van AzG.

De organisatie zegt eerder al haar GPS-coördinaten te hebben doorgegeven aan zowel de Amerikaanse als de Afghaanse strijdkrachten. Toen om even na 2 uur zaterdagochtend de eerste bommen op het ziekenhuis vielen, werden de Afghaanse en Amerikaanse troepen volgens AzG meteen gewaarschuwd. Niettemin keerde het toestel na enige tijd terug om nog meer bommen af te werpen. De actie ging door tot kwart over 3. Een ooggetuige telde circa twintig explosies.

De trauma-afdeling staat in brand na te zijn getroffen bij de luchtaanval. Mogelijk is een C-130 van de Amerikaanse luchtmacht verantwoordelijk voor de aanval.Beeld ap

Brandende gebouwen

'Het was absoluut verschrikkelijk', schrijft de buitenlandse AzG-verpleegkundige Lajos Zoltan Jecs in een ooggetuigenverslag. Hij schrok wakker van een zware explosie zeer dichtbij. Kort daarna volgde nog een klap. 'Ik hoorde iemand mijn naam roepen. Het was een verpleegkundige van de Eerste Hulp. Hij strompelde naar binnen met een enorme wond aan zijn arm. Hij was bedekt met bloed, had wonden over zijn hele lichaam.'

Na de collega te hebben behandeld, probeerde Jecs in het stof en de verwarring poolshoogte te nemen. 'We zagen het ziekenhuis vernietigd, brandend. Ik kan niet beschrijven wat we aantroffen in een van de brandende gebouwen, zo vreselijk. Op de Intensive Care lagen zes patiënten te branden in hun bed.'

Artsen zonder Grenzen heeft zich helemaal teruggetrokken uit Kunduz, volgens een woordvoerster van de organisatie. 'Patiënten in kritieke toestand zijn naar andere gezondheidsposten overgebracht. In het ziekenhuis werkt niemand meer. Op het moment kan ik niet zeggen of het traumacentrum in Kunduz weer zal opengaan.'

Het ziekenhuis bood gratis chirurgische behandelingen voor slachtoffers van geweld en ongevallen. Bij veel patiënten kon worden voorkomen dat ledematen moesten worden geamputeerd. De kliniek werd in 2011 geopend en telde negentig bedden. Het was het enige behandelcentrum voor ernstige verwondingen in de wijde omtrek.

Medewerkers van het ziekenhuis zoeken dekking na het bombardement.Beeld ap

Tegenaanval

In de hoofdstad van de Noord-Afghaanse provincie Kunduz werd zondag nog steeds gevochten, zes dagen nadat de Taliban in minder dan een dag de stad grotendeels hadden veroverd. De dag na de val van Kunduz-stad zette het Afghaanse leger, gesteund door de Amerikanen, een tegenaanval in om de Taliban te verdrijven. De opstandelingen bevonden zich gisteravond echter nog steeds in minstens drie buitenwijken.

Inwoners lieten weten dat de straten vol ontbindende lichamen lichamen lagen. Volgens het Saad Mukhar, het hoofd van de provinciale gezondheidsdienst, zijn sinds vorige week zeventig burgers omgekomen. Enkele honderden Talibanstrijders zouden zijn omgekomen en ruim dertig Afghaanse militairen.

Voedsel is schaars in de stad. Volgens vicegouverneur Hamidullah Daneshi zijn de resterende opstandelingen vooral buitenlanders. In het noorden van Afghanistan zijn veel strijders uit Centraal-Azië actief, zoals die van de Islamitische Beweging van Oezbekistan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden