Ayaan Hirsi Ali ontmoet personages in een hokje

In Onwetendheid van Milan Kundera ontmoet Ayaan Hirsi Ali personages die in een hokje zijn gestopt en van een etiket zijn voorzien.

Over Ayaan Hirsi Ali is al flink wat geschreven en beweerd. Meestal heeft dat met de islam te maken. Eén inzichtelijke passage uit het interview dat Rob Vreeken voor de Volkskrant met haar maakte, had daar in essentie niets mee te maken. Hirsi Ali verwijt Vreeken: 'U ziet niet in dat de vrouwen in Afghanistan (...) de sharia frontaal aanpakken.' Vreeken repliceert: 'Waarom zou ik dat niet zien? Ik schrijf er voortdurend over.' Hirsi Ali: 'Ik weet niet wat u allemaal schrijft, maar ik weet wel dat u, de moderne pers, er niet in slaagt dat te zien.'

In andere woorden: ik beperk me graag tot mijn categorieën, ik kan er niet aan beginnen me in ieder van jullie te verdiepen. Ze had daaraan kunnen toevoegen dat bestudering van afzonderlijke gevallen ook onverstandig is áls je grote lijnen en categorieën wilt ontwaren. Immers: hoe meer je je in mensen of plekken afzonderlijk verdiept, hoe minder je er vaak nog over durft te beweren. Het risico is dan dat je grote lijnen en categorieën sneuvelen.

Het voordeel van categorisering is een helder wereldbeeld, het nadeel dat je bijvoorbeeld moderne-persmannen het gevoel kunt geven dat je ze niet kent. Dat leidt tot het soort tragikomische situaties waarvan het wemelt in Milan Kundera's oeuvre, veroorzaakt door personages die dénken te weten hoe andere mensen en culturen in elkaar zitten. 'Ze zijn in een hokje gestopt en van een etiket voorzien, en worden beoordeeld op hun trouw aan dat etiket.' Die zin komt uit Onwetendheid (2001), een roman die geen andere titel had kunnen dragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden