AWBZ-miljarden zijn spoorloos

Niemand weet waar de 22 miljard euro blijft die de overheid jaarlijks via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) uitgeeft aan gehandicapten en chronisch zieken.

Er is geen enkele vorm van verslaglegging en gegevens over het klantenbestand zijn er ook niet. Dit blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant.

Het ontbreken van een overzicht van de besteding van AWBZ-geld is pikant, nu de ene na de andere instelling die is gefinancierd met dit geld omvalt door wanbeleid en de economische crisis in volle hevigheid is losgebarsten. De crisis levert dit jaar een begrotingstekort op van 18 miljard euro en volgend jaar bijna 40 miljard. De AWBZ is al genoemd als mogelijk doelwit van bezuinigingen.

Gehandicapt is gehandicapt
De regeringspartijen erkennen dat ze geen gedetailleerd inzicht hebben in de besteding van het AWBZ-geld, maar zeggen daarmee wel te kunnen leven. PvdA-Kamerlid Agnes Wolbert: ‘Gehandicapt is gehandicapt. Meer registeren hoeft van mij niet.’ Jan de Vries (CDA) erkent dat de sector ‘weinig transparant’ is, maar onderneemt geen stappen. Esmé Wiegman (CU) vindt het ‘wel lastig’ maar niet onoverkomelijk om weinig inzicht te hebben in de AWBZ-praktijk.

Officieel wordt de AWBZ gebruikt om ‘onverzekerbare zorg’ voor Nederlanders te bekostigen, zoals opname in een verpleegtehuis of de zorg voor gehandicapten. Juist omdat het gaat om de zorg voor de ‘zwakkeren in de samenleving’ is het vrijwel onbespreekbaar dat hierop bezuinigd wordt, zo blijkt onder meer uit onderzoek van TNS NIPO in februari.

Door een reeks incidenten rijst echter het beeld op dat honderden miljoenen AWBZ-geld verkeerd besteed worden. Zo verloor zorginstelling Philadelphia het afgelopen jaar 24 miljoen euro. Philadelphia had zich met desastreus resultaat in het vastgoed gestort, zoals een viersterrenhotel waar 38 verstandelijk gehandicapte jongeren aan het werk zijn. Thuiszorgorganisatie Meavita verloor 45 miljoen euro door wanbeheer en is deels failliet. De VVD pleit voor een parlementair onderzoek naar Meavita.

ADHD
‘Gedragsgestoorde jongeren’ met bijvoorbeeld ADHD konden tot voor kort op kosten van de AWBZ met de taxi naar de bios of voetbaltraining. Deze vergoedingen heeft het kabinet geschrapt.

Een burger met een modaal inkomen draagt via premies jaarlijks 4.000 euro bij aan de AWBZ, ruim 300 euro per maand. Ondanks deze forse bijdrage en de indicaties voor onjuiste bestedingen doet politiek Den Haag geen onderzoek naar de bestemming van de AWBZ-gelden. Het ministerie van Volksgezondheid heeft geen verslaglegging over de besteding van de 22 miljard en de Tweede Kamer krijgt ook geen rapportage. De Algemene Rekenkamer heeft ook geen zicht op de besteding.

De onverschilligheid – of het vertrouwen – staat in schril contrast met de aandacht die er lang was voor de arbeidsongeschiktheidsuitkering WAO, terwijl de uitgaven daaraan in het duurste jaar de helft van de AWBZ-uitgaven waren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.