AWACS houden de Krim en Den Haag in de gaten; wat kan zo'n vliegtuig?

De NAVO stuurt vanaf vandaag AWACS-radarvliegtuigen het luchtruim boven Roemenië en Polen in om de situatie in Oekraïne te observeren. Ook tijdens de nucleaire top in Den Haag op 24 en 25 maart worden AWACS-vliegtuigen ingezet om de boel in de gaten te houden. Maar wat kan zo'n vliegtuig nou allemaal?

Beeld afp

46 meter lang, 150.000 kilo, met een maximale snelheid van 855 km per uur en een grote radar op de rug van het vliegtuig, de AWACS (Airborne Warning and Control System) is een opvallende verschijning. Het radarvliegtuig wordt tijdens dreigende situaties, zoals momenteel op de Krim, ingezet om het luchtruim in de gaten te houden en dit zo gedetailleerd mogelijk in kaart te brengen.

Zicht
Eenmaal op de juiste hoogte, tien kilometer vanaf de grond, kan het AWACS-vliegtuig maar liefst 400 tot 500 kilometer om zich heen kijken. In de praktijk kan een AWACS-toestel dus boven Roemenië gaan vliegen en tot aan de Krim kijken wat er op de grond gebeurt.

De 5200 kilo wegende radarschotel, die een diameter heeft van negen meter, maakt elke tien seconden een volledige omwenteling. Met deze radar weet de AWACS precies in kaart te brengen welke toestellen zich op dat moment in de omgeving bevinden.

De bemanning kan zien welke toestellen in de lucht zijn, welke op de grond staan en welke vliegtuigen van hun gebruikelijke route afwijken. Zo kan de crew een zo precies mogelijk beeld van het luchtruim aan andere vliegtuigen doorgeven.

De radarschotel maakt elke negen seconden een omwenteling. Beeld anp

Verschillende kleuren
Alle toestellen zijn door de bemanning in verschillende kleuren op de radar te zien. Zo kunnen de soldaten aan boord een onderscheid maken tussen verschillende soorten vliegtuigen, van kleinere privévliegtuigjes tot grote commerciële vliegtuigen en eventuele vijandige toestellen.

Vijandige vliegtuigen zijn eigenlijk kansloos: stijgt ergens 500 kilometer verder een vliegtuig op, bijvoorbeeld richting Den Haag tijdens de nucleaire top, dan wordt deze meteen door de AWACS gedetecteerd en kan er binnen een paar minuten al worden ingegrepen.

Communicatie
De Boeing 707-passagiersstoel is volgestopt met communicatie en navigatieapparatuur. Via een draadloze verbinding die niet gedetecteerd kan worden door niet-NAVO toestellen, communiceren AWACS onderling en met andere vliegtuigen.

Zo kan de AWACS gevechtsvliegtuigen van de NAVO naar hun doelen dirigeren, patrouillevliegtuigen op hun missie begeleiden, een eventueel vliegverbod controleren en communiceren met commandoposten aan land.

Lawaai
In Nederland zijn de AWACS vooral bekend door het lawaai dat de vliegtuigen produceren. In Zuid-Oost Limburg klagen bewoners vaak over geluidsoverlast door de vele AWACS-vliegtuigen die elke dag opstijgen en landen op de vliegbasis in Schinveld.

Archieffoto van Duitse NAVO-soldaten aan het werk in een AWACS-toestel. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden