NieuwsAvondklok

Avondklok blijft een optie, zegt Rutte na hevige kritiek

Ondanks de stevige kritiek wil het kabinet het instellen van een regionale avondklok niet uitsluiten. Dat zei premier Mark Rutte vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie.

Een lege straat in het centrum van Utrecht om 21.20 uur op een donderdag avond. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Een lege straat in het centrum van Utrecht om 21.20 uur op een donderdag avond.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

‘We hebben de luxe niet om maatregelen op voorhand uit te sluiten’, aldus Rutte, die volgende week dinsdag mogelijk meer bekendmaakt over de inzet van een avondklok. ‘Het is allemaal verschrikkelijk. We zitten natuurlijk met een vreselijke pandemie. Maar in heel veel landen wordt met zo’n avondklok gewerkt.’

Een verbod om buiten te komen tussen 22.00 uur ’s avonds en 4.00 uur ’s ochtends, tenzij je kunt aantonen dat je moet werken of een andere zéér goede reden hebt: op de persconferentie van het kabinet van dinsdag was de avondklok ‘het konijn uit de hoge hoed’, aldus een bron rond het Veiligheidsberaad. Rutte kondigde aan dat hij de avondklok zou ‘klaarzetten’ voor de zwaarst getroffen regio’s, samen met een sluiting van de detailhandel en het onderwijs vanaf de middelbare school.

Een eventuele avondklok moet het aantal besmettingen omlaag duwen in die regio’s waar de coronasituatie het zorgelijkst is, waaronder Rotterdam-Rijnmond, Twente en Haaglanden. In de Tweede Kamer en de 25 veiligheidsregio’s bestaat echter weerstand tegen de avondklok, die associaties met de Tweede Wereldoorlog oproept. Ook het kabinet zelf is verdeeld over de noodzaak van de crisismaatregel.

Hevige discussie

Aan die mededeling ging een hevige discussie binnen het kabinet vooraf. Verschillende ministers verzetten zich volgens ingewijden tegen de volgens hen buitenproportionele maatregel. Een dag na de persconferentie kreeg de avondklok een ijzige ontvangst in de Tweede Kamer. Samen met de oppositie trok D66-fractievoorzitter Rob Jetten daar fel van leer, met als voornaamste steen des aanstoots de juridische route die het kabinet wil bewandelen - een buiten het parlement om.

Voor het instellen van een avondklok moet het kabinet een beroep doen op de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag (Wbbbg). Het is een zeer ingrijpende wet, die de ruimte biedt om de noodtoestand uit te roepen en bedoeld is voor oorlogssituaties en natuurrampen. Toestemming van het parlement heeft het kabinet niet nodig.

Dat is onacceptabel, zeker na de maandenlange discussie in de Tweede Kamer over het magere democratische gehalte van de coronawet, vindt onder meer Jetten. In die wet staat over een (regionale) avondklok geen letter. ‘Een avondklok – de meest vrijheidsberovende maatregel tot nu toe – willen instellen buiten het parlement om? Dacht het niet!’

Het leidt tot gemopper in het deel van het kabinet dat wel graag over de optie van een avondklok beschikt. ‘Als we een avondklok in de coronawet hadden opgenomen, had de Kamer die er na drie seconden uitgehaald’, zegt een ingewijde. Onbegrip klinkt over de opstelling van de Kamer, die bij de geringste daling van het aantal besmettingen meteen zou willen overgaan tot het heropenen van de samenleving.

‘Verregaande inbreuk’

De Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls, tevens voorzitter van het Veiligheidsberaad, noemde een avondklok woensdag een ‘verregaande inbreuk’ op de persoonlijke levenssfeer. ‘Het kabinet moet heel goede argumenten hebben om dit door te zetten’, zei Bruls in gesprek met het AD. De veiligheidsregio’s zijn evenmin te spreken over de terugkeer naar de – eerder vergeefs geprobeerde – regionale aanpak van de coronacrisis.

Intussen is de vraag hoeveel effect een avondklok heeft. Het Outbreak Management Team (OMT) adviseerde eerder positief, maar onderbouwde dat niet met cijfers. Volgens Rutte wordt het aantal bewegingen en contactmomenten zonder twijfel kleiner met een avondklok. ‘Je moet op tijd over straat en je moet op tijd thuis zijn.’

Lees ook:

De Nederlandse zorg is te weinig weerbaar om een grote gezondheidscrisis het hoofd te bieden, zonder dat de reguliere zorg daarbij in het gedrang komt. Is het tijd voor een nationale zorgreserve?

Acht megagrote testlocaties in de grote steden, de zogenaamde XL-teststraten, worden in hoog tempo uit de grond gestampt, met hulp van Defensie. Deze maand nog moeten de eerste XL-locaties opengaan.

De onduidelijkheid en eenzaamheid die de coronacrisis oplevert, begint veel studenten parten te spelen. Ze voelen zich eenzaam en maken zich zorgen over de toekomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden