Column

Auwpinie is onkruid dat gelukkig snel vergaat

Ons broze breintje heeft het al zo zwaar: vervang alle ch's door g, weg met de hoofdletters.

Een sterk staaltje auwpinie gisteren in de Volkskrant: Maurice de Hond wil een spellingshervorming. Beeld anp

Of het woord 'allochtoon' wel of niet 'neutraal' is, daar gaat dus niet om. De vraag is of Maurice de Hond het kon uitleggen aan zijn dochter van 7.

Dat was immers zijn criterium bij zijn pleidooi, woensdag in de Volkskrant, om alle 'ei'-klanken voortaan als 'ij' te schrijven en alle 'ou'-klanken als 'au'. Of omgekeerd, daar wil ik even vanaf wezen, en veel maakt dat ook niet uit.

Niemand kan volgens De Hond meer uitleggen waarom sommige woorden al eeuwen zo worden geschreven. Hij schreef: 'Bedenk wat dat betekent. Dat miljoenen Nederlandse kinderen door de jaren heen, net zoals mijn dochter, hun kostbare tijd en energie op school hebben moeten steken in het leren van de verschillen, zonder de hulp van een regel en zonder dat daar nog een logische reden voor is.'

'Kostbare tijd en energie' - het kind als verdienmodel. Efficiency met de paplepel.

Zelf ben ik van de verloren generatie: het hoofd zit vol nutteloze kennis. Een weke feitenbrij vol weetjes waarmee geen cent te verdienen valt.

Afgelopen maandag kastijdde ik mijzelf nog met dertig stokslagen. Door onnavolgbare oorzaak (het zal het verweekte brein zijn) had ik in één stukje twee dt-fouten gemaakt. Ze kwamen nog in de krant ook. Onvergeeflijk, mea culpa. Hoewel? Het is de schuld van de ingewikkeldheid der dingen. Waarom niet de d aan het einde van een woord vervangen door een t? Al dat vervoegen zadelt ons broze brein alleen maar op met ballast. Nu we toch bezig zijn: vervang alle ch's door een g. Alle hoofdletters overboord!

De Honds voorstel zou fors wennen zijn, beaamt hij. 'Mijn beroep moet ik dan als 'opiniepijler' schrijven.' Daarmee is zijn kinderleed niet opgelost: hoe legt De Hond zijn dochter uit waarom de eerste 'i' verderop een 'ie' is? Waarom heeft haar toetsenbord nog een Y?

Moeilijke naam trouwens. Kan eenvoudiger. 'Morries de Hont, opinipijler, tevens freelance auwpinielijder.'

De auwpinie: een pijnlijk belachelijk betoog waarvan de schrijver - gedreven door een onbedwingbare neiging - zelf ook wel weet dat het op drijfzand berust. De soort gedijt op de vruchtbare aarde van de meningenmarkt. Een eendagsplant: de bloem ontluikt in de ochtend op krantenpagina's, wordt de hele dag bespoten op Twitter en Facebook, waarna vaste beroepstelers hem 's avonds in een praatprogramma op tv afsnijden. De volgende dag plassen nog wat columnisten over de lege plek, maar het onkruid is al vergaan. Verderop bloeien weer verse bloemen.

Of zou pijler De Hond echt niet in de peiling hebben dat woorden met dezelfde uitspraak maar verschillende klinkers een andere betekenis hebben? Misschien kan zijn dochter hem ooit inwijden in de geheimen achter 'weids' en 'wijds'? Wijt hij haar nukken straks aan haar puberteit of pubertijd? Zelf zij zij dat het haar pubertijt was.

Spelling is soms ingewikkeld, maar te bevatten, gratis. De schrijfwijze verklaart soms de oorsprong van een woord, in de vervoeging zit (vaak) een zekere logica. Geschiedenis en logica verdoezelen kan taal ingewikkelder maken in plaats van eenvoudiger.

Dat begrijpt zelfs een kind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.