nieuwsBelastingdienst

Autoriteit Persoonsgegevens: ‘Werkwijze Belastingdienst discriminerend’

De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst heeft de (dubbele) nationaliteit van aanvragers van kinderopvangtoeslag jarenlang bewaard en gebruikt bij de bestrijding van fraude. Deze werkwijze is onrechtmatig, discriminerend en in strijd met de Privacywet.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën tijdens de presentatie van een onderzoek naar het gebruik van (dubbele) nationaliteit van aanvragers van kinderopvangtoeslag door de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst. Beeld ANP

Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op basis van onderzoek. ‘We leven in een vrij land waarin mensen vrij moeten kunnen leven met dezelfde rechten en plichten’, aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen vrijdagochtend op een persconferentie. ‘Discriminatie raakt de mens in de kern van het mens-zijn. De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst was op een discriminerende manier ingericht en werd ook als zodanig gebruikt. Dit mag absoluut niet en was bovendien onnodig.’

De Belastingdienst had de gegevens over dubbele nationaliteit al in januari 2014 moeten wissen, stelt de AP. Maar in 2018 stonden in totaal nog 1,4 miljoen mensen met een dubbele nationaliteit geregistreerd in de systemen. 

Niet noodzakelijk

Dubbele nationaliteit speelt geen rol bij het beoordelen van een aanvraag voor kinderopvangtoeslag. Toch bewaarde en gebuikte de Belastingdienst de gegevens om georganiseerde fraude te bestrijden, hoewel ze hiervoor niet noodzakelijk waren. ‘Voor het recht op kinderopvangtoeslag maakt het niet uit welke nationaliteit iemand heeft; alleen of diegene rechtmatig in Nederland verblijft’, aldus Wolfsen.

De AP-voorzitter lichtte vrijdag bovendien toe dat het onderzoek door de Autoriteit Persoonsgegevens actief door de Belastingdienst werd tegengewerkt. ‘Op vragen die we stelden, kregen we niet altijd een eerlijk antwoord.’

Met dit ‘feitenonderzoek’ heeft de AP het eerste deel van het onderzoekstraject afgerond. Komend najaar beoordeelt de privacywaakhond welke sanctie of boete de Belastingdienst krijgt opgelegd.

Eindverantwoordelijke staatssecretaris Alexandra van Huffelen biedt alle betrokken ouders excuses aan. ‘Dit raakt mij enorm’, verklaarde ze in aanvulling op de conclusies van de AP. ‘Als het mij al zo raakt, wat betekent dit dan voor de ouders die hiermee zijn geconfronteerd? Ik bied alle ouders excuses aan voor wat u is aangedaan.’

Lees meer over de toeslagenaffaire

Waar draait de kinderopvangtoeslagaffaire om? In december moest staatssecretaris Snel (Financiën) zich verantwoorden. Een hoofdpijndossier in drie bedrijven.

In maart verscheen het eindrapport over de kinderopvangtoeslagenaffaire. Het idee leek in 2005 nobel: betaal ouders die kinderopvang nodig hebben snel hun toeslag uit, dat verhoogt de arbeidsparticipatie. Maar het systeem lokte misbruik uit. Zozeer dat in Den Haag een soort heksenjacht ontstond op fraudeurs, met honderden onschuldige gezinnen als slachtoffer. 

De Belastingdienst heeft bij circa 130 gezinnen abuis geoordeeld dat zij geen recht hadden op kinderopvangtoeslag. Deze ouders moesten achteraf duizenden tot tienduizenden euro’s toeslagen terugbetalen aan de Belastingdienst. Lees hier de reconstructie.

Steve Kuipers was een van de ouders die ten onrechte van fraude werd beschuldigd en moest ruim 50 duizend euro aan de Belastingdienst terugbetalen. ‘Dan besef je pas echt wat stress is.’

Begin juli kwam een vernietigend onderzoeksrapport naar buiten waarin financieel adviesbureau KPMG concludeert dat de Belastingdienst is de afgelopen tien à vijftien jaar uitermate slordig omgesprongen met fraudeverdenkingen. De interne registratie van fraudesignalen was niet op orde en voldeed niet aan de privacywet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden