Autorally's over het IJsselmeer, op 70 centimeter dik ijs. Dat was 1963

DEN HAAG - De winter van vijftig jaar geleden wordt vooral geassocieerd met de Elfstedentocht, maar op 24 februari van dat jaar deden ook vijfduizend auto's mee aan een rally dwars over het IJsselmeer. Schaatsclubs organiseerden in 1963 zelfs drie rally's.


'Het ijs op het IJsselmeer was 70 centimeter dik', zegt Hans Buiter, verenigingshistoricus van de ANWB. 'Er stonden twee tankstations op de route, de ANWB had borden neergezet en de Wegenwacht was paraat.'


Buiter stelde een expositie samen over de invloed van de strengste winter van de 20ste eeuw op het verkeer. Foto's en krantenknipsels uit die tijd brengen de overlast en het plezier tot leven. Zo konden wandelaars vanaf de Pier in Scheveningen over de ijsschotsen teruglopen naar het strand.


'Het was drie maanden winter, de binnenvaart was elf weken gestremd. Veerboten konden niet varen, maar auto's konden zelf de rivieren oversteken', zegt Buiter. 'Het Noordzeekanaal en de Waddenzee zaten dicht, de Wadden waren alleen met vliegtuigjes bereikbaar. Met ijsbrekers kon de Nieuwe Waterweg met moeite worden opengehouden.'


Hoewel de winter heel wat strenger was dan die van 2013, waren er geen recordfiles. 'Er was nog amper woon-werkverkeer, dus met de files viel het mee. Natuurlijk had het verkeer soms veel last. Eind 1962 raakte alle verkeer ontregeld in Noord-Holland door plotselinge sneeuwval en zware windstoten. Mensen moesten te voet verder.'


Buiter denkt niet dat de rally's over het IJsselmeer ooit nog zullen terugkeren, zelfs als het een winter lang vriest dat het kraakt. 'Het zou nu veel te massaal worden. Zie de toertocht op natuurijs bij Giethoorn die is afgelast vanwege de drukte. En dat zijn nog maar schaatsers.'


Expositie 'De Winter van 1963. De grenzen van een verkeerssysteem?', t/m 11 maart. Hoofdkantoor ANWB, Wassenaarseweg 220, Den Haag. Gratis toegang, zondags gesloten.