Autonomie stemt tot tevredenheid

Na decennia gepraat is eindelijk de laatste horde genomen en krijgen Nederland en de Antillen een nieuwe, werkbare staatsstructuur. Op de eilanden is niet iedereen blij....

‘Sint Maarten is een land!’, schalde gedeputeerde Sarah Wescot-Williams van Sint Maarten om elf uur ’s avonds door de zaal van het Spaansche Hof in Den Haag, gevolgd door enkele kreten in het Papiaments.

Het akkoord is volgens alle partijen ‘historisch’. Na decennia gepraat is eindelijk de laatste horde genomen. Nederland en de Antillen krijgen een nieuwe, werkbare staatsstructuur.

Er lijkt alle reden voor blijdschap bij Curaçao en Sint Maarten, die nu landen met een autonome status binnen het Koninkrijk worden. Ze krijgen ieder een eigen politiekorps en Openbaar Ministerie, een belangrijk nationaal symbool, dat Nederland ze vooraf niet wilde geven. Daarnaast wordt hun schuld van in totaal 2, 3 miljard euro door Nederland overgenomen.

Zo kunnen de eilanden in zekere zin met een schone lei beginnen. Nederland zal bovendien helpen met de aanpak van de grote problemen die Curaçao en Sint Maarten hebben met schooluitval, jeugdwerkloosheid en criminaliteit.

Heeft Nederland zich dan het vel over de oren laten trekken? Allerminst, zeggen de Nederlandse onderhandelaars. Ook Den Haag heeft immers belang bij het gesloten akkoord. De sociale problemen op de Antillen zijn een Nederlands probleem, al is het maar door de stroom kansarme jongeren naar de Nederlandse steden. De schuldenproblematiek moest Nederland wel oplossen, omdat Den Haag volgens het Koninkrijksstatuut een waarborgfunctie heeft.

De bestuurslaag Nederlandse Antillen, die effectief optreden van Den Haag op de eilanden tegenhield, gaat nu verdwijnen. Dat is niet alleen prettig voor de bevolking van Sint Maarten en de kleinere eilanden, die de Antillen-structuur vooral ervoeren als overheersing door Curaçao. Het geeft Nederland ook een rechtstreekse, afzonderlijke band met alle zes de eilanden.

Dat biedt de kans ze min of meer onder curatele te stellen. Ondanks de zelfstandige politie- en justitiestructuren op Curaçao en Sint Maarten krijgt de Nederlandse minister van Justitie de bevoegdheid om namens de rijksministerraad aanwijzingen te geven aan de procureur-generaal voor alle eilanden. Nederland is ook verantwoordelijk voor de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, corruptie en integriteitschendingen.

Ook op financieel gebied lopen de twee nieuwe landen aan de Haagse leiband. Tegenover de overname van de grote staatsschuld van de Antillen staan een strikte begrotingsdiscipline en controle door een nieuwe overheidskredietbank. Curaçao en Sint Maarten mogen alleen lenen bij deze bank, die mag weigeren als het financieel beheer onvoldoende is.

Of de nieuwe structuur ook echt ingaat op de streefdatum, 1 juli 2007, kon donderdagavond in Het Spaansche Hof niemand met zekerheid zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden