Automobilist met pech kan straks niet meer terecht bij praatpaal

De niet te stuiten opmars van het mobieltje eist na de vaste telefoon, het kompas en navigatiekastje nog een slachtoffer. Over vijf maanden kunnen automobilisten met panne niet meer terecht bij een praatpaal. De gele zuilen langs de weg worden op 1 juli uitgezet en in de twee maanden daarna weggehaald. Het zal de overheid een miljoen euro per jaar schelen.

Alle 3.300 zuilen worden deze zomer weggehaald. Het scheelt de overheid 1 miljoen euro per jaar.Beeld anp

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu kondigde in 2013 aan dat de zuilen hun langste tijd hadden gehad, omdat bijna alle Nederlanders inmiddels over een mobiele telefoon beschikken. Ook hebben steeds meer auto's een noodknop waarmee een automobilist in nood om hulp kan vragen of een systeem waarbij de auto zelf belt met hulpverleners.

Slechts een enkele brievenschrijver in de krant pleitte er in 2013 voor om de praatpalen te handhaven, voor buitenlandse vakantiegangers die hier met pech langs de weg komen te staan. Juist in dat jaar bewees de praatpaal nog zijn waarde bij een opmerkelijk noodgeval. De opvarende van een viskotter, die vlakbij de haven van Den Oever was omgeslagen, klom aan wal en kon dankzij de gele zuil alarm slaan.

Met de teloorgang van de praatpaal komt na 57 jaar een einde aan een stukje snelweggeschiedenis. De ANWB plaatste in 1960 bij wijze van proef de eerste noodtelefoons langs rijksweg 13, de huidige A13. In 1968 besloot de regering een landelijk netwerk te financieren met zuilen om de 2 kilometer langs de snelwegen. Twee jaar later installeerde Rijkswaterstaat de eerste palen langs rijksweg 28 tussen Hoevelaken en Zwolle.

De proefpraatpalen bleken in een behoefte te voorzien. Van de weggebruikers die pech kregen op rijksweg 28 liep 41 procent naar de praatpaal om hulp te vragen. In 1974 werd de duizendste praatpaal, ontworpen door Philips en de Technische Hogeschool in Eindhoven, in bedrijf gesteld. Eind jaren negentig was het huidige netwerk met 3.300 praatpalen voltooid.

'De twee flappen staan zo ver van elkaar dat een hoofd met valhelm er tussen past.' (De Kampioen in 1971 over de praatpaal)

Bij de ANWB heerst geen weemoed over het verdwijnen van de gele zuilen. De praatpalen verbonden pechvogels met de Alarmcentrale van de bond. 'We zijn er trots op', zegt woordvoerder Markus van Tol, 'maar de praatpaal heeft zijn tijd gehad.' De ANWB heeft geen recente cijfers over hoe vaak de praatpaal nog werd gebruikt. 'Dat houden we al een tijdje niet meer bij.'

De laatste cijfers dateren van 2011, toen er jaarlijks nog vijftigduizend hulpvragen via de praatpaal binnenkwamen. Dat was bijna 3 procent van de 1,8 miljoen pechmeldingen. 'Het communicatiemiddel heeft als groot voordeel dat de centrale van de Wegenwacht precies kan zien waar de pech- of noodmelder zich bevindt', constateerde de bond dat jaar. 'Veel Nederlanders die zich met het mobieltje melden, kunnen niet nauwkeurig aangeven waar ze staan.'

Een deel van de praatpaalmeldingen, zo liet de ANWB in 2014 weten, werd gedaan door automobilisten die weliswaar een mobieltje bij zich hadden, maar verzuimd hadden die op te laden.

Rijkswaterstaat denkt twee maanden nodig te hebben om de 3.300 praatpalen te ontmantelen. 'Er is voor gekozen ze in juli weg te halen, omdat het contract met de ANWB dan afloopt en er dan een verkeersluwe periode aanbreekt', aldus Rijkswaterstaat. Samen met de ANWB gaat de dienst in een campagne weggebruikers wijzen op het verdwijnen van de praatpaal.

Van de afgedankte palen belandt een deel in musea, een ander deel zal worden verkocht aan Domeinen Roerende Zaken, waar zowel bedrijven als particulieren overtollige rijksgoederen kunnen kopen. Van de overige palen worden onderdelen hergebruikt en wordt het metaal omgesmolten.

Vlaamse palen

In België zijn de praatpalen langs de Vlaamse snelwegen vorige week maandag officieel buiten werking gesteld. De Vlamingen beschikten over 1.350 oranje zuiltjes voor hulp- en noodoproepen. Die werden nauwelijks meer gebruikt, meldt het Agentschap Wegen & Verkeer. In 2014 werden er nog maar 3.172 meldingen mee gedaan - nog geen twee oproepen per praatpaal. Opdoeken scheelt de Vlaamse regering een miljoen euro per jaar, net als in Nederland.

Tien oranje zuilen gaan naar het museum. Zo'n 130 zonnepanelen, die de praatpalen van stroom voorzien, worden verdeeld onder technische scholen. Alleen de praatpalen in tunnels blijven nog even in gebruik, tot ze in mei worden vervangen door een nieuw systeem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden