NieuwsDiesel auto's

Autofabrikanten gebruikten massaal sjoemelsoftware in hun diesels

Autofabrikanten hebben massaal illegale software gebruikt om hun dieselauto’s schoner te laten lijken. Zij hebben zich ten onrechte gebaseerd op een uitzondering in de Europese wet die het uitschakelen van reinigingssystemen van uitlaatgassen onder bepaalde omstandigheden toestaat. 

In 2015 werd bekend dat Volkswagen zich op grote schaal schuldig had gemaakt aan het gebruik van zogenoemde defeat devices met software die auto's schoon liet lijken tijdens emissietests. Beeld Getty Images

Dit stelt de advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie in een advies dat donderdag werd uitgebracht. Het EU-hof neemt de adviezen doorgaans over, wat de deur opent naar nieuwe schadeclaims.

De uitspraak gaat over de toepassing van het zogenoemde EGR-systeem. Dit systeem helpt de uitstoot van schadelijke stikstofoxiden (NOx) bij dieselauto’s te verminderen en bestaat uit een ventiel dat uitlaatgassen terug de motor in leidt, waardoor reducties tot 50 procent haalbaar zijn.

Maar EGR kent een groot nadeel: het gebruik leidt ertoe dat roetdeeltjes zich ophopen rond het ventiel, wat tot kostbare reparaties kan leiden. Veel fabrikanten schakelden het EGR-systeem daarom bijna altijd uit. Daarbij baseerden zij zich op een uitzondering in de Europese wet die deactivering toestaat als motorschade dreigt.

Om de auto’s toch schoon te laten lijken tijdens emissietests, werd software gebruikt die checkt of een auto op een rollenbank staat. Als dat inderdaad het geval was, ging het EGR-systeem tijdelijk vol aan. Hierdoor leek in het testlab de uitstoot in orde, terwijl die in de praktijk ver boven de testlimiet kwam.

Uitleg

Toen in 2015 bekend werd dat Volkswagen zich op grote schaal schuldig had gemaakt aan het gebruik van software om zijn auto’s schoner te laten lijken tijdens tests, zijn diverse fabrikanten voor de rechter gesleept. Het ging onder meer om Renault, waarna het Europese Hof op verzoek van een Franse rechter keek of de uitleg door fabrikanten rechtmatig is.

De Europese advocaat-generaal heeft nu gehakt gemaakt van die argumentatie en stelt dat elke vorm van uitschakeling van emissiesystemen ‘onder omstandigheden die in de dagelijkse praktijk te verwachten zijn’, illegaal is. Dat het gebruik van EGR mogelijk leidt tot kostbare reparaties, is volgens de advocaat-generaal geen excuus. Fabrikanten hadden dan maar betere systemen moeten ontwikkelen.

Die waren ook allang voorhanden. Al in 2009 deed TNO tests met dieselauto’s met een ander systeem dat uitlaatgassen voldoende reinigt zonder kans op schade. Maar doordat dit systeem duurder is, werd het lange tijd niet toegepast. Opmerkelijk is dat deze zogenoemde SCR-technologie in dezelfde modellen van dezelfde fabrikanten wel in de Verenigde Staten werd toegepast, waar de uitstootnormen destijds veel strenger waren.

Feitelijk maken alle diesels met de zogenoemde euro-5-norm gebruik van deze EGR-techniek en worden al deze systemen geregeld uitgeschakeld, zegt een emissie-expert. Dit betekent dat vrijwel elke fabrikant van diesels sjoemelsoftware heeft gebruikt.

Strengere norm

Ook als het hof het advies overneemt, is niet zeker of zaken rond schadeclaims, waarvan er nog diverse lopen, zullen leiden tot uitbetaling. Betrokkenen moeten kunnen aantonen dat ze nadeel hebben ondervonden, aldus een woordvoerder van het EU-hof. ‘Grote vraag is wie hierdoor schade lijdt of heeft geleden’, aldus de expert. ‘Euro-5-diesels worden immers al jaren niet meer verkocht.’

Inmiddels geldt een strengere euro-6-norm en maken alle nieuwe auto’s gebruik van een combinatie van EGR en SCR, waardoor ze veel schoner zijn. Een definitieve uitspraak laat vermoedelijk nog enkele maanden op zich wachten.

Lees meer over het dieselschandaal dat in 2015 uitbrak

Autofabrikant Fiat/Chrysler wordt verdacht van het gebruik van sjoemelsoftware in dieselmotoren. Toezichthouder RDW heeft het Openbaar Ministerie in 2017 gevraagd strafrechtelijk onderzoek te doen naar mogelijke malversaties.

Reconstructie: Hoe kwam het dieselschandaal bij Volkswagen ook al weer aan het licht?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden