Autisten helpen armen aan waardige uitvaart

Dominic Scheggetman is een oude rocker met zijn spitse cowboylaarzen, zijn voorliefde voor oldtimers en de Amerikaanse vlag in zijn garage. Ook is hij een psychiatrisch verpleegkundige die het uitvaartwezen wil verbeteren. Hij begon een uitvaart-bv met de naam Cura Omnis ('Zorg voor allen'). Die verzorgt uitvaarten voor de armen.

Dominic Scheggetman met zijn zelf opgeknapte lijkwagens.

Op een industrieterrein in Enschede staat achter zijn garage voor oldtimers een klein nieuwbouwhuis. Hier zit het kantoor van zijn Scheggetmans zorginstelling All Care, met in totaal zes huizen voor 24-uurszorg en dagbesteding voor negentig cliënten in Enschede. Op deze locatie komen van maandag tot en met donderdag zes autisten voor dagbesteding. Sinds kort krijgen ze daar soms een opgebaard lijk in de woonkamer bij. 'Bij onze psychiatrische patiënten moet je dat niet doen, die betrekken alles op zichzelf. Maar met autisten kan dat heel goed.'

Scheggetmans bv 'de Uilenborgh' biedt zorg aan dertien psychiatrische patiënten in de stad. Daar in de buurt zit ook zijn winkel 'Presentje' met cadeaus uit de dagbesteding van andere All Care-cliënten. Zo ongeveer moet het met Cura Omnis ook gaan lopen: flink onder de prijs van grote uitvaartondernemingen zoals Yarden en Monuta en ongeveer even duur als een gemeentelijke uitvaart voor de armen: zo'n 1.250 euro, grotendeels crematiekosten, maar dan mét rouwkaarten, lijkwagen en bloemstukken.

Twaalf jaar reed Dominic Scheggetman op de ambulance in Amsterdam. Zes jaar geleden hield hij daarmee op: te weinig tijd voor patiënten, veel ruzie met managers. Nu doet hij het op zijn ietwat eigenzinnige manier, zoals in de oldtimergarage, waar hij jongens uit de dagbesteding aan oude auto's laat sleutelen. Op donderdagen staat Dominic daar: 'Dan gaan we samen wagens poetsen, want dat ontspant, en hoor ik vanzelf wat hun problemen zijn. En aan het eind van de dag gaat zo'n jongen dan rustig naar huis.' In de garage staan nu twee oude lijkwagens, opgeknapt voor Cura Omnis.

Het begon toen een cliënt van All Care overleed zonder verzekering. Hij kon een gemeentelijke begrafenis krijgen, wat moet van de Wet op de Lijkbezorging, maar de gemeente bepaalt hoe. 'Dit was inpakken en wegwezen. Zijn vrouw moest op de parkeerplaats van het crematorium afscheid nemen. Er was níets.'

De autisten die in de dagbesteding al drukwerk maakten, ontwierpen toen een afscheidsboekje en rouwkaarten. En een bloemstuk, met takjes en bloemen uit de tuin. Dominic Scheggetman zette dat op Facebook. 'Toen was de trend gezet.' Hij dacht zelf nog alleen aan hulp voor cliënten, die wel vaker familie in moeilijke omstandigheden hebben. Maar nu meldden zich ook anderen. Zoals de kinderen die dachten dat hun vader nog maar een week zou leven, en er was niets: kon Dominic misschien? Hij stemde toe, was de vader acht uur later al dood: 'Toen hadden we een uitdaging.' Terwijl het verpleeghuis de man aflegde, belde Dominic een groothandel om halsoverkop een koelplaat te kopen. Daarna is de dode opgebaard in de huiskamer voor de autisten waar we nu zitten te praten. Daar, wijst Dominic, naast de televisie heeft het lijk drie dagen 'in huiselijke sfeer' gelegen. Iedereen kon fatsoenlijk afscheid nemen. 'Oude mensen die langskwamen zeiden: dit wil ik ook.'

Bij IKEA kochten ze intussen een fotodoek van bomen in de mist voor wat extra cachet. De jongens van de dagbesteding bouwden een nep-openhaard voor extra sfeer en willen nu, enthousiast geworden, nog een tuinhuisje neerzetten en dat 'stiltecentrum' noemen. Verslavingszorg toont belangstelling 'Die hebben heel wat gemeentelijke uitvaarten meegemaakt.' Ook de wijkagent heeft een overledene aangemeld. En er is in Enschede al een concurrent opgestaan met de toepasselijke naam Edwin Kist, voor al uw 'low budget uitvaarten'. Dominic snuift: 'Low budget uitvaarten. Verschrikkelijke term.'

Omdat de jongens uit de dagbesteding er op vrijdagen nooit zijn, bel ik er later eentje op: Pim Nieuwenhuis (27), die door zijn autisme in een normale omgeving niet goed functioneert maar een lijk voor zijn neus dan weer geen punt vindt. 'Leuk juist.' Pim komt al jaren vier dagen per week in de dagbesteding en is blij 'eindelijk iets van betekenis te kunnen doen'.

Dominic hoopt intussen dat de autisten straks ook een rouwkostuum willen aantrekken en de kist gaan dragen. 'Ze durven nog niet zo goed in de lijkwagen. Maar daar werken we aan.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden