Auteursrecht is niet langer melkkoe

Voor het eerst is ondernemersorganisatie MKB-Nederland een béétje tevreden over de manier waarop ondernemers moeten betalen voor muziek en tv-beelden die ze laten horen of zien.

AMSTERDAM - Ondernemers betalen vaak forse bedragen voor muziek. Een sportschool betaalt al snel 900 euro voor de dreunende bassen die klanten in beweging moeten krijgen. Een café van 120 vierkante meter kan voor achtergrondmuziek worden aangeslagen voor 1.181 euro. De wetswijziging voor auteursrecht die deze maand van kracht werd, krijgt echter lof. De wet regelt een geschillencommissie die klachten over de hoogte van auteursrecht kan behandelen. Ook is vastgelegd dat ondernemers die rekening zo veel mogelijk via één loket kunnen voldoen.

'We zijn blij dat dit is bereikt', zegt Els Prins van MKB-Nederland die namens de organisatie ten strijde trok tegen beheersorganisaties als Buma, Sena en Videma. Elk van die bedrijven heeft een eigen monopolie. Dat leidde volgens haar tot gebrek aan transparantie, onlogische tarieven en een unfaire onderhandelingspositie voor de gebruiker van muziek- en beeldrechten.

Met een omzet van 175 miljoen zijn de door Buma en Stemra beheerde rechten een interessante markt, ook voor commerciële nieuwkomers waar MKB-Nederland met nadruk naar verwijst. De grootste daarvan is muziekorganisatie Tribe of Noise, die ondernemers muziek levert waarvan de rechten al zijn afgekocht. Dat gaat via internet en is goedkoper omdat de rechten intern worden afgerekend bij de twintigduizend artiesten in 170 landen die bij de organisatie zijn aangesloten, zegt directeur Hessel van Oorschot.

Obstakels

Afgelopen april sloot Tribe of Noise een overeenkomst met KPN, dat zijn zakelijke klanten binnenkort benadert met all-in-radio voor op de bedrijfs- of winkelvloer. Via Buma en Sena betaalt een bedrijf met tien werknemers dat muziek reproduceert nu ongeveer 900 euro, zegt Van Oorschot. Daar kan volgens hem zeker de helft vanaf.

'De gebruikelijke muziekketen bestaat uit een auteur, studioartiesten, een platenlabel, een uitgeverij en een rechtenorganisatie die daar allemaal aan verdienen. Wij doen rechtstreeks zaken met de muzikanten, die vaak ook zelf hun nummers opnemen.'

Dat die artiest muziek levert die wel bekend klinkt maar het niet is, is volgens Van Oorschot geen tegenvaller, maar juist een groot voordeel. 'Het is bewezen dat mensen die winkelen, denken dat de tijd korter heeft geduurd als ze de achtergrondmuziek niet hebben herkend. Als je klanten zo lang mogelijk wilt vasthouden, is het dus beter geen topveertigmuziek te draaien.'

Binnen twee jaar verwacht Tribe of Noise samen met KPN 10 procent van de omzet van Buma en Sena te hebben afgesnoept, aldus de directeur.

Ondanks de verbeteringen zijn bij Buma en Sena volgens MKB-Nederland nog niet alle obstakels uit de weg geruimd. Prins: 'De tarieven maken nog steeds te weinig onderscheid. Daardoor betaalt een kapper met vijf personeelsleden en een zaak van 95 vierkante meter nog steeds evenveel als een thuiskapster met een zaak die drie keer zo klein is. Ondernemers willen beter maatwerk maar krijgen dat vooralsnog niet.'

Ook over de samenstelling van de tarieven leven nog vragen bij MKB-Nederland, zegt Prins. 'Er wordt onderscheid gemaakt tussen achtergrond- en vóórgrondmuziek, en tussen eigen personeel dat de muziek hoort of het publiek. Maar in de praktijk loopt dat door elkaar heen en is het onderscheid soms moeilijk te maken.'

Maar de auteursrechtenorganisaties staan te trappelen om dat allemaal uit te leggen. Sena, dat de rechten van uitvoerende artiesten en producers incasseert, voert deze week voor het eerst een publieke mediacampagne met radiospotjes. 'Het zou fijn zijn als er daardoor meer begrip komt voor het feit dat gebruikers moeten bijdragen aan openbaar maken van muziek', zegt woordvoerster Melanie van de Kuinder.

Artiesten zelf wordt in de campagne opgeroepen te controleren of hun werk al door Sena wordt vertegenwoordigd. De actie duurt een week en kost tussen de 50- en 100 duizend euro.

Een derde inner van auteursrechten, maar dan voor televisies, is Videma. Niet alle ondernemers zijn ervan doordrongen, maar ook voor een tv-toestel op de werkvloer moeten rechten worden afgedragen. Dat geld gaat naar de vierduizend producenten van televisieprogramma's op alle publieke en commerciële Nederlandse zenders.

Voor een bedrijf van minder dan honderd werknemers en één tv in de bedrijfskantine komt dat netto neer op ongeveer 115 euro per jaar, zegt Robert Jan Blokland van de organisatie. Voor bijvoorbeeld hotels met op elke kamer een televisie is de rekening veel hoger. Mediaredacties komen met de schrik vrij: in het kader van 'nieuwsgaring' kan op de werkvloer rechtenvrij naar de televisie worden gekeken.

Hessel van Oorschot directeur muziekorganisatie Tribe of Noise

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden