Auteur en ex-agent Creighton zegt vertrouweling Hitler te hebben gered van executie in opdracht van geallieerden; 'Onthulling' over Martin Bormann heeft hoog 007-gehalte

Wat gaat er op dit moment door u heen?, luidt de vraag van een tv-reporter. De gepensioneerde geheim agent kijkt vanaf het scheepsdek naar de gebouwen langs de Spree en antwoordt: 'Emoties....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BERLIJN

En dan neemt de twijfel bij de opvarenden weer de overhand. 'Kan het waar zijn? Hebt u op 1 mei 1945 echt een van de hoogste nazi's uit Berlijn ontvoerd, Martin Bormann, de privé-secretaris van Hitler?' De 72-jarige held kan weer lachen: 'Twintigduizend pond sterling voor de eerste die het tegendeel kan bewijzen.' Hij veroorlooft zich een in dit verband gewaagd grapje: 'Kijk, daar loopt Bormann. Vraag het hem maar.' Dat kan natuurlijk niet, want Bormann is - zo weet Creighton - in 1959 te Paraguay overleden.

Operatie PR geslaagd, zie je de verschillende Europese en doorgaans bepaald serieuze uitgevers denken, die dinsdag met hun auteur naar Berlijn zijn gereisd voor de wereldwijde lancering van Operatie JB. Het laatste grote geheim van de Tweede Wereldoorlog.

De Britse schrijver, muzikant, toneelspeler, marine-officier en agent-in-ruste, Chistopher Creighton, beweert in opdracht van Churchill met honderdvijftig commando's Bormann via de rivier de Spree uit het brandende Berlijn te hebben gesmokkeld.

Doel van de tot op heden ultra-geheime manoeuvre: alleen 'Reichsleiter' Bormann, vertrouweling van Adolf Hitler, kon de westerse geallieerden toegang verschaffen tot de door de nazi's geroofde vermogens. Voor vele honderden miljarden hadden de Duitsers vanuit bezet gebied naar Zwitserland overgebracht; Bormann kende de bankrekeningen en grotten waar 'containers vol diamanten, schilderijen en andere waardevolle kunst lagen opgeslagen'.

Bormann kwam dus niet in mei 1945 om het leven, zoals de officiële versie luidt; nee, Bormann werd door Creighton veilig en wel naar Engeland gebracht, waar hij de westerse bondgenoten nog vele jaren van dienst was met het retourneren van 90 procent van de schatten naar de rechtmatige eigenaren. Bovendien was hij behulpzaam bij het opsporen van verdwenen landgenoten, die te boek stonden als oorlogsmisdadigers. Bormann mocht tot zijn dood vrij reizen, vooral naar Zuid-Amerika.

De zaak wordt zo mogelijk nog ongeloofwaardiger als 'commander' Creighton - hij heet eigenlijk anders - beschrijft wie zijn voornaamste strijdmakker was bij de ontvoering van Bormann: niemand minder dan Ian Fleming, geestelijk vader van . . . James Bond. Niemand zal het geloven, maar 'Operatie JB' staat inderdaad voor 'James Bond'. Een vondst van Fleming, die de fictieve naam later, na zijn pensionering bij de inlichtingendienst van de Britse marine, gebruikte voor zijn lichtvoetige, succesvolle thrillers.

Echt te bont maakt de auteur het wanneer hij beweert dat een speciale sectie van de Britse geheime dienst op het morbide idee kwam de inmiddels onherkenbaar verbouwde Bormann in 1946 naar Neurenberg over te brengen, waar hij op de toeschouwerstribune zijn eigen doodsvonnis moest aanhoren.

Experts, eveneens wereldwijd, zijn momenteel druk in de weer het verhaal van Creighton te checken. Dat zal een lastige klus worden, omdat op 33 mannen en vrouwen na alle betrokkenen dood zijn. De identiteit van de overlevenden kent alleen Creighton; hun namen geeft hij niet prijs. Op één na, ene Susan Kremp, een inmiddels hoogbejaarde dame, die in haar jeugd een mengeling moet zijn geweest van de gevreesde Rosa Klebb (Veel liefs uit Moskou) en de attractieve Pussy Gallore (Goldfinger). Creighton wil zijn voormalige partner (alleen in diensttijd) op haar oude dag niet lastig vallen met 'de wereldpers'.

'De wereldpers' is op volle oorlogssterkte. Cameraploegen van de BBC, NBC, de Duitse, Italiaanse, Nederlandse en Franse televisie wringen zich in alle bochten om Creighton goed in beeld te krijgen met op de achtergrond het voormalige strijdtoneel. 'Alles is hier veranderd', bromt de oude rot, glas wijn in de hand en gekleed in een sportieve marinetrui. 'Ook de geur. Destijds rook het naar vuur en lijken. Met onze kano's moesten we stapels lijken opzij duwen om met Bormann verder te kunnen, richting Elbe.'

Als na een uurtje varen de twijfels nog niet zijn verdwenen, suggereert Creighton enkele psychiaters op hem af te sturen. 'Als ik dit allemaal heb verzonnen, ben ik een genie, een soort Le Carré of Frederick Forsyth. Maar iedereen die mij kent, weet dat ik geen genie ben. Aan u de keuze.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden