Australische dj's hebben spijt van overzeese grap

Hoe kon een grappig bedoeld telefoontje uitlopen op een tragedie waarbij een verpleegster zichzelf doodde? Over deze vragen wordt in Engeland en Australië nagedacht.

LONDEN - Huilend zaten de Australische discjockeys Mel Greig en Michael Christian zondagavond voor de televisiecamera's. Ze boden hun verontschuldigingen aan voor hun uit de hand gelopen grap, die in Londen zou leiden tot de zelfmoord van Jacintha Saldanha.


De 46-jarige verpleegster had de grappenmakers, die zich hadden voorgedaan als Elizabeth en Charles, doorverbonden met een collega die werkte op de zaal waar de zwangere Britse prinses Kate Middleton herstelde van ochtendmisselijkheid. Dagenlang was het duo apetrots.


In Engeland werd er nauwelijks gelachen om deze streek, wat in Australie gezien werd als een gebrekkig gevoel voor humor. De 'grap' deed sterk denken aan het afzeiktelefoontje van Jonathan Ross en Russell Brand naar de gepensioneerde acteur Andrew Sachs (Manuel uit de wél grappige serie Fawlty Towers) dat in 2008 ophef had veroorzaakt. Volgens Spitting Image-producent John Lloyd luidt een ongeschreven wet binnen de Britse komediewereld dat alleen het te kakken zetten van bekendheden geestig kan zijn.


Voor Saldanha was het bericht dat ze voor miljoenen luisteraars te kijk was gezet als een schok gekomen. 'Oh yes, just hold on ma'am,' dat was haar antwoord geweest toen Greig haar had gevraagd of ze kon worden doorverbonden met 'kleindochter Kate'. Dagenlang schaamde Saldanha, een katholieke Indiase, zich. Zelfrespect en eergevoel spelen een belangrijke rol in haar cultuur, meer dan in de westerse. Na enkele eenzame avonden in haar verpleegstersflat deed de moeder van twee kinderen wat niemand had verwacht.


Het ziekenhuis was er snel bij om de schuld bij het radiostation 2Day FM te leggen. De Britse media vielen de Aussies en masse aan. Eindelijk waren er collega's die er een nog dubieuzere ethiek op nahielden dan zijzelf.


Het was toeval dat Brian Leveson, leider van de commissie die het grote Britse Murdoch-mediaschandaal onderzocht, afgelopen week in Sydney was. Daar pleitte hij voor fatsoen op het internet. Bij Greig en Michael kwamen via de sociale media al snel de eerste doodsbedreigingen binnen. Ze doken onder, kregen psychologische bijstand en het bericht kwam naar buiten dat ze suïcidaal waren.


De directie van 2Day FM, een commercieel station dat zich specialiseert in laagdrempelige grappen, huurde spindoctors in en zei dat het koninklijke ziekenhuis naar zichzelf moest kijken. Hoe kan iemand die de koningin op slechte wijze imiteert, medische gegevens krijgen van de hertogin? Een gemiddelde Brit die naar het ziekenhuis belt over de gezondheidstoestand van een familielid krijgt nul op het rekest. Bovendien zou de regisseur met het ziekenhuis hebben gebeld om toestemming te vragen de opnamen uit te zenden, iets wat in Londen wordt ontkend.


Er is ook kritiek op de mediacultuur in het algemeen. De Australische communicatiedeskundige Andy Ruddock wees erop dat er simpelweg te veel media zijn voor te weinig nieuws, waardoor journalisten soms van gekkigheid niet meer weten wat ze moeten doen. In de Sydney Morning Herald riep de Australische prominente journaliste Katherine Murphy mediabedrijven op niet langer in dienst te staan van de afzeikcultuur, maar empathie en verantwoordelijkheid te omarmen.


Bij Saldanha's flat, ondertussen, lijken Engelse journalisten naar Leveson te hebben geluisterd: ze laten de rouwende verpleegsters met rust.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden