NieuwsAustralische bosbranden

Australische brandweer redt unieke prehistorische wollemi-dennen van bosbranden

De prehistorische Australische wollemi-den heeft niet alleen de tijd van de dinosauriërs overleefd, maar ook de ergste bosbranden sinds mensenheugenis. Dankzij een geheime, ‘bijna-militaire’ reddingsoperatie, zo maakte de regering van New South Wales woensdag bekend.

Brandweer houdt de beroemde wollemi-dennen nat, om vernietiging door de Gospers Mountain Fire te voorkomen.Beeld AP

De beroemde wollemi-dennen, 100 tot 200 miljoen jaar oude ‘levende fossielen’ (vergelijkbaar met de ‘kwastvinnige’ coelacanth, de degenkrab en de brughagedis) groeiden in prehistorische tijden in grote delen van Australië. Ze werden sinds lang uitgestorven gewaand, totdat in 1994 in een nationaal park in de Blue Mountains een klein bos van wollemi’s werd ontdekt. De bijna 200 bomen waren de laatste van hun soort.

De wollemi-dennen worden sindsdien streng beschermd. De locatie van het geïsoleerde bos in Wollemi National Park wordt zelfs geheim gehouden om te voorkomen dat bezoekers per ongeluk ziektekiemen het gebied in slepen. Tegen de felle bosbranden van afgelopen weken bood dat echter geen soelaas. Door het verwoestende Gospers Mountain Fire ging het grootste deel van het nationaal park in vlammen op.

De Australische brandweer moest alles uit de kast halen om te voorkomen dat ook de unieke wollemi-dennen in de hens gingen. Vliegtuigen stortten water en brandvertragende chemicaliën uit over de strook bos direct rond het ravijn waar de dennen staan. Gespecialiseerde brandweerlieden daalden vanuit helikopters af in het bos om een bewateringssysteem aan te leggen. Allemaal zonder enige ruchtbaarheid.

Een bergkloof met wollemi-dennen die de bosbranden hebben overleefd. Beeld AFP

Schroeiplekken

Met succes, blijkt nu. De bewatering voorkwam dat de uitgedroogde wollemi’s in brand vlogen. ‘Hoewel sommige dinosaurusbomen schroeiplekken hebben opgelopen, heeft de soort de vlammen overleefd’, kon  minister van milieu Matt Kean van New South Wales woensdag officieel verklaren. Nu de eerste regens zijn gevallen en de temperaturen dalen, lijkt het Gospers Mountain Fire onder controle.

Bij de bosbranden van afgelopen maanden, de grootste en hevigste in de Australische geschiedenis, kwamen 29 mensen om, werden zeker 2.500 huizen verwoest en legden naar schatting 1 miljard wilde dieren het loodje. In totaal werd 11 miljoen hectare, een gebied zo groot als Bulgarije, in de as gelegd. De Gospers Mountain Fire, die op 26 oktober met één enkele brandhaard begon, verwoestte alleen al ruim 500.000 hectare.

De redding van de wollemi-dennen is van onmetelijk belang, zei ecoloog Richard Kingsford van de University of New South Wales tegen The Sydney Morning Herald. ‘Dit is qua ecologie en evolutie zo’n opmerkelijke soort, die bovendien alleen in Australië voorkomt. Een Sydney Opera House van de natuur. Als we die soort zouden hebben verloren, was dat nog een extra klap geweest bovenop de catastrofe die zich elders al heeft voltrokken.’

Het ging bij de reddingsoperatie volgens Kingsford niet alleen om de wollemi-dennen zelf, die sinds hun ontdekking zowel binnen als buiten Australië enthousiast worden vermeerderd en commercieel verhandeld. ‘Mogelijk is het hele ecosysteem even oud en verbazingwekkend als de dennen zelf’, aldus Kingsford.

Australische ecoloog: miljard dieren dood door bosbranden
De beesten sterven direct door de vlammen, het inademen van rook of door voedselgebrek. Dat meldt de Australische ecoloog Christopher Dickman, hoogleraar aan de Universiteit van Sydney.

Wat is de impact van de Australische bosbranden op de opwarming van de aarde?
Dat bosbranden veel kooldioxide de lucht injagen ligt voor de hand. De branden in Australië zijn wat dat betreft erger dan ooit tevoren. Toch is de totale uitstoot van CO2 niet per se groter dan andere jaren. Dat ligt ingewikkelder. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden