Australiërs smachten naar water

De stuwmeren die de stad Melbourne van drinkwater voorzien, drogen op. De overheid zet 3 miljard euro opzij voor infrastructuur om de droogte het hoofd te bieden....

MELBOURNE De familie van Ken Patterson woont bijna 150 jaar op Cathcarth, een grote boerderij van 2000 hectare op het eindeloze platteland van Australië. Al die jaren hebben ze het volgehouden op hun landgoed, 250 kilometer ten noordoosten van de stad Melbourne.

Maar Patterson is somber over de toekomst. De droogte heeft de regio in haar greep. ‘Ik vrees voor de toekomst van mijn bedrijf.’ Boeren lijden, maar Melbourne, een agglomeratie met vier miljoen inwoners in de deelstaat Victoria, zucht ook. De zeven stuwmeren die de inwoners van drinkwater voorzien, drogen langzaam op. ‘Ze zijn nog maar voor eenderde gevuld, een laagterecord. In 2010 is er geen water meer als de regen uitblijft en als we niets doen’, zegt Andrew McGinnes van Melbourne Water.

De staat heeft 3 miljard euro opzijgezet om de droogte het hoofd te bieden. Onderdeel van het plan is water van een rivier af te tappen en door een 70 kilometer lange pijpleiding naar Melbourne te leiden. Dit gaat ten koste van de boerenstreek van landelijk Victoria. ‘Het gaat al moeilijk’, zegt boer Patterson. ‘Het gebruiken van boerenwater voor de stad maakt het er niet beter op.’

Patterson is lid van de actiegroep Plug the Pipe (Sluit de pijpleiding). Hun verzet is waarschijnlijk vergeefs. De deelstaat Victoria heeft zijn goedkeuring al gegeven aan de aanleg van de pijpleiding en de ingenieurs zijn begonnen het tracé ervan in kaart te brengen. Het water moet over de bergen naar het stuwmeer Sugarloaf even buiten Melbourne worden gepompt, een investering van ruim 400 miljoen euro.

Formeel moet de centrale regering in Canberra nog toestemming verlenen. ‘We gaan ervan uit dat het goed komt’, zegt McGinnes van het waterleidingbedrijf. Patterson heeft nog een beetje hoop het project te stoppen. ‘We bestoken de regering in Canberra met informatie en wie weet blaast de minister het project nog af.’

Het waterproject is er een van de grote getallen. Jaarlijks is er 350 miljard liter nodig om de vier miljoen inwoners in groot-Melbourne van drinkwater te voorzien. Dat komt overeen met 250 liter per persoon per dag. Er zijn al waterbesparende maatregelen van kracht. Zo mogen de inwoners de auto niet met een tuinslang wassen, is het besproeien van het gazon verboden en mogen de planten alleen gedurende een paar uur per week water krijgen.

De stuwmeren hebben nog een voorraad van 600 miljard liter water, een bron die snel zal zijn opgedroogd als het niet gaat regenen. En de vooruitzichten zijn slecht. Een effect van de klimaatverandering zal zijn dat de regio rond Melbourne warmer en droger wordt.

Via de pijpleiding moet er jaarlijks 75 miljard liter water naar Melbourne stromen dat anders door het landbouwgebied zou vloeien. Boeren daar smachten naar elke druppel. ‘Ik heb dit jaar geen waterquotum gekregen’, vertelt Patterson, die op zijn boerderij een scala aan gewassen verbouwt. ‘Als het niet regent, moet het gewas worden bevloeid, maar dat kan niet.’ De 75 miljard liter die wordt weggehaald, verkleint de kans dat Patterson ooit water toegewezen zal krijgen, vreest hij.

Victoria heeft ook geconstateerd dat het oneerlijk is het water bij de boeren weg te halen. De deelstaat heeft daarom besloten het irrigatiesysteem in de regio fors te verbeteren om verdamping en lekkage tegen te gaan, een investering van 700 miljoen euro.

‘Hiermee voorkomen we dat jaarlijks 445 miljard liter water verdampt en weglekt’, zegt Laura Crowden woordvoerder van Victoria. ‘Dat water gaan we eerlijk verdelen. Eenvijfde is drinkwater voor Melbourne (75 miljard), tweevijfde voor de boeren en de rest kan in de rivier blijven om de natuur in stand te houden. De boeren hebben niets te vrezen.’

Boer Patterson veegt de vloer aan met deze becijfering. ‘De deelstaat rekent zich rijk met water dat er niet is. Daarom moeten we ons met hand en tand verzetten tegen de pijpleiding.’ Er zijn genoeg andere bronnen van drinkwater, zegt hij, zoals zeewater en gezuiverd rioolwater.

Het investeringsproject van Victoria omvat meer dan de pijpleiding en het verbeteren van de irrigatie. De stad bouwt aan de grootste ontziltinginstallatie van het land, aan zee 100 kilometer ten zuiden van Melbourne. Daar moet tegen 2011 150 miljard liter drinkwater worden geproduceerd uit zeewater. De vergunning is zo goed als rond.

‘We hebben niet gekozen voor een nog grotere installatie om te voorkomen dat we afhankelijk worden van één aanvoerlijn. Het spreiden van waterbronnen is de beste voorbereiding op droogte en klimaatverandering.’

Het drinken van gezuiverd rioolwater is een stap te ver voor Melbourne. Het idee wil er bij de bewoners niet in. Het gezuiverd rioolwater wordt nu via een rivier direct in zee geloosd, hoewel daarvan technisch gezien prima drinkwater te maken valt. ‘We gaan dat water wel gebruiken in de plantsoenen van Melbourne en voor de industrie, maar daar blijft het bij.’

Patterson blijft de toekomst vrezen. Daarom deed hij mee aan het belegeren van een vakantiehuis van premier John Brumby van Victoria, een actie die om haar felheid commotie teweegbracht in Australië. De vrouw van de premier voelde zich bedreigd.

Patterson lacht erom: ‘Het was een vakantiehuis en Brumby had zijn familie er speciaal heen gestuurd. De situatie is ernstig, dat wilden we duidelijk maken. Ik wil graag dat mijn zoon William, die nu 20 is, mijn bedrijf gaat voortzetten. We zijn ontzettend gehecht aan dit land.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden