Australië zit in zijn maag met miljoen wilde kamelen

Honderdduizenden kamelen moeten worden afgeschoten omwille van het milieu en de nederzettingen in de woestijn. Om dat te bekostigen, zouden Australiërs aan het kamelenvlees moeten....

Alice Springs Maar liefst een miljoen wilde kamelen struinen door het droge rode hart van Australië. Maar om zo’n dier te zien is niet eenvoudig. Het heeft de afgelopen maanden veel geregend in de woestijn en de beesten zitten overal, vertelt kamelendrijver Neil Waters. ‘Ik heb mijn kamelen in een weiland van 90 vierkante kilometer, ik heb soms moeite om ze te vinden.’

Waters heeft een kamelenboerderij in de uitgestrekte leegte (Outback), ongeveer 100 kilometer ten zuiden van Alice Springs, het oasestadje in het midden van het land. Hij houdt bij Stewart’s Well zeventig beesten op zijn eenzame boerderij langs de weg, waar zo nu en dan toeristen op weg naar de rode rots Uluru (of Ayers Rock) stoppen voor een tochtje op de rug van zo’n dier of simpelweg om een foto te maken.

Geen kwaad woord wil hij over kamelen horen. ‘Ze zijn slim, veel slimmer dan een paard. Als je een paard vastbindt en aan zijn lot overlaat, gaat hij dood, maar een kameel zoekt altijd een uitweg.’

In december en januari is het rustig op de boerderij. Het wordt overdag 40 graden, domweg te heet voor veel toeristen. Dus heeft Waters, met ruige baard een prototype bewoner van de Australische Outback (dat bijna driekwart van het land beslaat), alle tijd om zijn beesten te laten zien en erover te vertellen.

De dieren op Stewart’s Well maken een vreedzame indruk, maar inmiddels dreigen de kamelen de Australiërs op te zadelen met problemen. Deze maand verscheen een rapport van het Desert Knowledge Cooperative Research Centre in Alice Springs over de schade die de kamelen toebrengen aan het milieu en de nederzettingen in de woestijn. De Australiërs moeten kamelenvlees gaan eten om het afschieten van vierhonderdduizend kamelen te bekostigen, zeggen de onderzoekers.

Kamelen in Australië? De dieren (eenbultige kamelen, ofwel dromedarissen), zijn vanaf 1850 uit het Midden-Oosten ingevoerd en gebruikt voor het vervoer van goederen door de uitgestrekte droge binnenlanden van Australië.

Ze waren onmisbaar. De eerste piano arriveerde in Alice Springs op de rug van een kameel, luidt een van de vele talrijke anekdotes. Binnen in de boerderij van Waters hangen zwart-witfoto’s die iets vertellen over de geschiedenis van het transport van de dieren. Lange rijen zwaar beladen beesten die door een eindeloze vlakte sjokken.

Met de komst van trein en zeker de auto werden ze langzaam maar zeker overbodig. Zo rond 1920 was het kamelentransport over zijn hoogtepunt heen en werden rond de tienduizend beesten aan hun lot overgelaten, waarschijnlijk in de gedachte dat ze het niet zouden bolwerken.

Maar dat viel tegen.

‘Het zijn taaie dieren’, zegt kamelendrijver Waters. ‘Ze kunnen in de zomer vier tot vijf dagen zonder drinken. Ze zijn zeer geschikt om hier te leven.’

Maar niet iedereen is zo positief. ‘Elke acht jaar verdubbelt het aantal’, zegt ecoloog Craig James van het Woestijnonderzoekscentrum in Alice Springs. ‘Er zijn nu een miljoen kamelen die als ze honger en dorstig zijn, nederzettingen binnendringen op zoek naar water. Ze gaan dwars door hekken naar plekken waar water beschikbaar is voor vee. Ze maken watertanks kapot. We schatten dat ze in de landbouw jaarlijks 25 miljoen euro schade veroorzaken. Dat is veel geld voor boeren die het al niet gemakkelijk hebben in dit deel van het land.’

Ook dreigen de kamelen het kwetsbare ecosysteem in de war te gooien. Water is schaars in de woestijn. Alles wat kamelen drinken, is niet meer beschikbaar voor andere inheemse dieren, vertelt collega-onderzoeker Jan Ferguson. ‘Bovendien eten ze de bomen tot een hoogte van een meter of twee kaal en dat is desastreus.’

De aboriginalgemeenschappen hebben het niet zo op de kamelen, zo heeft antropoloog Petronella Vaarzon beschreven. ‘Ze zien de dieren als indringers. De Aboriginals zijn er al tienduizenden jaren, de kamelen pas 150 jaar. ‘Ze hebben geen droomtijd’, zeggen de Aboriginals.’

Het is nog niet zo ver dat de dieren Aboriginals verjagen, zegt Vaarzon. ‘Maar ze voelen zich wel beperkt. Ze gaan niet meer jagen in gebieden waar de kamelen zijn te vinden.’

De oplossing ligt voor de hand. Simpelweg afschieten, zeggen de onderzoekers. Ecoloog Craig; ‘We willen ze niet uitroeien. We willen vierhonderdduizend dieren laten afmaken om de groep onder controle te houden.’

Alleen is deze operatie kostbaar en dus moet er iets met het vlees en het leer gebeuren, vindt kamelendrijver Dennis Orr, die een boerderij heeft in een stoffige buitenwijk van Alice Springs. ‘Het zou geweldig zijn als er een industrie ontstaat rond de dieren. Het vlees is prima, McDonald’s zou Camelburgers moeten verkopen.’

De kwaliteit is goed, het vlees is mager en is bijna niet te onderscheiden van biefstuk, vertelt de kok van The Overlanders Steakhouse in Alice Springs. Het restaurant heeft als een van de weinige in het land kamelenvlees op het menu, naast andere Australische gerechten als kangoeroe-, emoe- en krokodillenvlees.

Orr roemt de kwaliteit van de kamelen in Australië. ‘Ik haal zo nu en dan exemplaren uit het wild voor mijn boerderij en fok ermee. Binnenkort lever ik weer een aantal dieren aan Koeweit. Ja, het is een beetje de omgekeerde wereld. Maar deze dieren zijn de beste ter wereld.’

Waters, op zijn eenzame boerderij in de uitgestrekte Outback, gelooft niet zo wat ze in de stad vertellen. ‘Ik kan me niet voorstellen dat er zo veel zijn’, zegt hij en schudt zijn hoofd. ‘We hebben net de ergste droogte sinds tijden achter de rug.’ Hij mompelt wat over onderzoekers die zichzelf moeten bewijzen. Waters is niet tegen afschot, maar dan moet er iets met de dieren gebeuren, vindt hij. ‘Het is zonde om het vlees te laten rotten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden