Nieuwsdefensierapport oorlogsmisdaden

Australië geschokt en beschaamd over moordende elitetroepen in Afghanistan

In Australië is geschokt gereageerd op een defensierapport waaruit blijkt dat elitetroepen tijdens missies in Afghanistan tientallen ongewapende gevangenen en burgers hebben gedood.

De Australische generaal Angus Campbell maakte donderdag de onderzoeksresultaten bekend.Beeld AFP

Al jaren berichten Australische media mede op basis van gelekte interne defensierapporten over militairen die in Afghanistan gevangenen zouden hebben gemarteld en zelfs vermoord. In 2016 begon de inspecteur-generaal van het leger daarom een groot onderzoek. De donderdag gepubliceerde conclusies zijn nog veel erger dan verwacht.

Zo blijkt dat jonge, onervaren soldaten door hun meerderen werden aangezet om ongewapende gevangenen dood te schieten. Het betrof een soort ontgroeningsritueel om de jonge militairen klaar te maken voor de strijd. Nadien werd een wapen bij het slachtoffer gelegd om de indruk te wekken dat er sprake was geweest van gewapend verzet.

‘De veronderstelde misdaden zijn niet alleen een overtreding van militaire normen. Het is een verraad aan het adres van alle Australiërs die met recht trots zijn op de moed en de professionaliteit van de overgrote meerderheid van het leger’, aldus het hoofdredactioneel commentaar van The Sydney Morning Herald, de krant die eerder onthullingen over de misdaden naar buiten bracht.

De betrokken (oud-)militairen zijn voornamelijk afkomstig van het Special Air Service-regiment, een elite-onderdeel van het leger. Negentien van hen, onder wie enkele officieren, komen in aanmerking voor vervolging. Een speciale aanklager gaat kijken of er in elke zaak voldoende bewijs is. Negen verdachten is immuniteit voor vervolging aangeboden op voorwaarde dat ze tegen hun voormalige strijdmakkers zullen getuigen.

‘Egocentrische krijgerscultuur’

De Australische generaal Angus John Campbell, die het onderzoek presenteerde, noemde de bevindingen ‘beschamend’ en sprak van een ‘egocentrische krijgerscultuur’ in het SAS-regiment. ‘Aan het volk van Afghanistan bied ik oprecht en zonder terughoudendheid excuses aan voor misdaden door Australische soldaten.’ Eerder had de Australische premier Scott Morrison al zijn ‘diepste spijt’ betuigd tegenover de Afghaanse president Ashraf Ghani.

Samantha Crompvoets, een wetenschapper die eerder voor het Australische leger intern onderzoek heeft gedaan naar het optreden in Afghanistan, zei in een reactie tegen de BBC dat sprake was van ‘doelbewuste en herhaaldelijke oorlogsmisdaden’.

Voor het onderzoek werden meer dan vierhonderd getuigen onder ede gehoord. Toch is het onduidelijk of er in alle zaken voldoende bewijs is verzameld om tot een veroordeling te komen. Een van de aanbevelingen is om de familie van de slachtoffers smartegeld te betalen, ook wanneer de daders niet worden vervolgd. Verder zal een eenheid van het SAS-regiment worden ontmanteld en gaat het leger afgegeven oorkondes intrekken.

Gewonde geëxecuteerd

De afgelopen jaren publiceerden verschillende media op basis van gelekte rapporten al over de oorlogsmisdaden door Australische soldaten. The Sydney Morning Herald schreef vorig jaar over een legerarts die zou hebben verklaard dat een gewonde man die hij behandelde door andere militairen werd weggevoerd en geëxecuteerd.

Australië heeft sinds 2002 troepen gelegerd in Afghanistan. Daarmee steunt het land de Verenigde Staten, die sinds 2001 strijden tegen milities van de Taliban. Australische militairen werkten samen met het Nederlandse leger in de provincie Uruzgan. Nog altijd zijn er 1.500 Australische militairen in het gebied actief.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden